Tranh: Hà Anh

    Giữa vuông chiếu thính phòng Ca Huế thoảng hương trầm. Lời giới thiệu thân ái trìu mến vừa dứt. Dàn nhạc ngân âm với tranh, tỳ bà, nguyệt, nhị, tam, bầu. Giọng ca hòa cung đàn, nhịp phách đã đan thành một sợi dây vô hình mang tên “gia đình” đang nối kết những thế hệ lại với nhau đồng điệu, tri âm.

     Đó là đêm của những câu chuyện được kể bằng âm nhạc. Và đẹp nhất, là chuyện “mẹ đàn con ca, con đàn mẹ ca”.

    + Mẹ đàn con ca - Dòng máu nghệ thuật hồng lên đầu ngón tay:

      Nghệ sĩ Hồng Lê ôm cây đàn bầu. Một dây, một thanh gảy cật tre mà dâng cả nỗi niềm yêu. Hai cô con gái Ánh Hồng, Ánh Tuyết nương theo tiếng đàn ấy mà ca điệu Phẩm tiết. Đàn bầu ngân nga tiếng lòng người mẹ. Giọng ca của hai con gái trong trẻo chim non học hót từ tổ ấm. Nhìn họ, người nghe thấy rõ: nghệ thuật âm nhạc truyền thống ở Huế không chỉ được dạy ở trường lớp. Nó được truyền từ mâm cơm, từ chiếu đàn, từ những đêm mẹ ngồi nâng giọng cho con ca.

    Cũng trên vuông chiếu ấy, nghệ sĩ Quỳnh Nga ngồi bên cây đàn tranh. Mười ngón tay lướt trên dây, mỗi nốt ngân lên là một lời ru, một lời dặn. Phía trước, hai cô con gái Quỳnh Anh và Trâm Anh đồng thanh ca lý Nam xang.

     Tiếng tranh của người mẹ dẫn đường. Giọng ca của hai người con ngân vọng. Người nghe liên tưởng đó là hình ảnh  người mẹ đã thương khó dìu con vào nghề từ những ngày đầu non nớt tập ca. Mẹ đàn, để con có chỗ dựa mà ca. Mẹ đàn, để truyền lửa, để giữ cho làn điệu Huế không bị đứt đoạn trong chính ngôi nhà mình. Ngôi nhà có đàn và hoa. Hạnh phúc hòa đan.

     + Con đàn mẹ hát - Thương yêu cùng hiếu nghĩa:

      Người con nắn nót đàn tranh, người mẹ nhẹ nhàng, chỉn chu ngồi lên vuông chiếu.

     Như Quỳnh đặt tay lên phím tranh. Tiếng đàn của con gái nâng niu, nâng dìu giọng ca của mẹ là nghệ sĩ Kim Quy mượt mà trong điệu Tứ Đại Cảnh.

     Khoảnh khắc ấy, cả thính phòng lặng đi. Bởi người nghe có cảm nhận người con dùng ngón đàn của mình để trả nghĩa hiền mẫu đã dùng tiếng hát nuôi mình khôn lớn. Người mẹ dùng giọng hát của mình để tự hào về đứa con đã trưởng thành, đã đủ bản lĩnh ngồi bên lưng mình nhấn phím.

Con đàn mẹ hát. Bốn chữ thôi, mà nghe nghĩa trọng, tình thâm!

Ấy là chuyện con và mẹ, mẹ và con; còn đây nữa chuyện cha con: Hà Anh cất giọng ca khi cha là nghệ sĩ Đình Hưng réo rắt nhị cầm.

     Mẹ Hà Anh đang đàn tranh trên đỉnh Bà Nà xa xôi, Hà Anh không còn dịp ca khi cha mẹ cùng đàn. Hiện nay, mỗi tối thứ Ba hàng tuần, Hà Anh theo cha đến thính phòng Ca Huế.

Tình cha con Đình Hưng - Hà Anh đẹp tựa bản Hành vân!

 + Ca Huế - Nơi nghĩa tình được ngân thành cung bậc

     Ca Huế vốn dĩ đã tình. Nhưng khi tình ấy chảy trong cùng một dòng máu, nó trở nên thiêng liêng gấp bội.

     Đêm Ca Huế thính phòng có thể chưa tìm được sự hoàn hảo về kỹ thuật như dường như đêm nay tìm được sự tròn đầy về tình. Tình mẹ con,  tình cha con, tình thầy trò, tình của người giữ nghề với truyền nghề.

     Khi Hồng Lê đàn cho con, ta nghe được sự chở che từ ái. Khi Quỳnh Nga đàn cho con, ta đọc thấy niềm kỳ vọng, tin yêu. Khi Như Quỳnh đàn cho mẹ, ta cảm nhận lòng biết ơn.  Khi Đình Hưng đàn cho con gái ca ta càng thương quý!

      Tôi hình dung khi rời thính phòng, tri âm vẫn còn văng vẳng bên tai tiếng tranh, tiếng bầu, tiếng nhị hòa âm cùng các ngón đàn điệu nghệ. Rồi đọng lại hơn cả là hình ảnh người mẹ nghe con đàn, người con ngước lên nhìn mẹ hát. Con và mẹ, cha và con, bức tranh đẹp và hiền!

     Ca Huế có thể đi qua bao thăng trầm. Nhưng chỉ cần còn những mái nhà “mẹ, cha đàn con ca, con đàn mẹ hát” như thế này, thì điệu Phẩm tiết, Tứ đại cảnh sẽ còn bên bản lý Nam xang cùng nhiều làn điệu Ca Huế khác...

     Bởi âm nhạc nơi thính phòng này đã neo được vào hai chữ: Gia đình!