Những ngày sau đó, thời tiết vẫn lạnh, cuộc sống của thành phố sương mù tiếp diễn trong không gian yên bình.
Sáng hôm nay, lúc đi chợ về, Thục Đoan đã nhìn thấy nhiều mây trong khung trời mờ nắng … Từ đêm Noël, thiếu nữ vẫn trong tâm trạng có lúc xáo trộn, có lúc trầm lắng và bâng khuâng nghĩ ngợi thường xuyên về nét đẹp nghệ thuật của âm nhạc đã gợi niềm vui sống cho đời tinh thần của riêng mình. Và điều này đến từ hiện hữu một người đàn ông trẻ. Có những thoáng giây, Đoan chợt run sợ với ý nghĩ mình thật sự đang đổi khác. Một thay đổi có thể mang tính định hướng rẽ quan trọng cho ngày mai.
Buổi trưa về chiều, một mình ở nhà loay hoay với những việc vặt vãnh, chợt có tiếng gõ cửa nhè nhẹ khiến đang bận tay thu dọn tủ áo, Đoan khựng lại, lắng nghe, nhưng im lặng, có lẽ gió đập thôi … thầm nghĩ và tiếp tục công việc nhưng tiếng gõ lại vang lên, mạnh hơn một chút. Nhíu mày, vội khoác chiếc áo len dài chạy ra phòng khách, qua khung kính mờ, thấy một chiếc bóng cao gầy, rõ là vóc dáng một người đàn ông nhưng không phải Luân, ngạc nhiên, chợt nghĩ … chẳng lẽ … Tay mở cửa, Đoan đã đoán biết nhưng vẫn sững sờ. Toàn đứng đó, vẻ bình thản điềm đạm với nụ cười ấm áp, ánh mắt sâu và sáng dưới làn kính mỏng, cất tiếng hỏi dịu dàng :
_ Đoan khoẻ đấy chứ? Từ hôm Noël …
Đoan bối rối, ấp úng, hai tay choàng chéo xiết áo len vào người như để tự che chở.
_ Đoan không ngờ là anh, phải không?
Đoan gật nhẹ, cố lấy giọng bình thản :
_ Vâng … anh … anh Toàn, Đoan … không ngờ thật.
_ Anh có được phép vào nhà không Đoan?
Lại nở nụ cười để trấn an cô gái, Toàn hỏi thật tự nhiên, Đoan sực nhớ, vội lùi lại, nép qua một bên, ấp úng :
_ Anh … vâng anh … Đoan mời anh vào ạ.
Toàn bước vào nhà cùng một cơn gió mênh mang ùa theo, trời bên ngoài dù có mây, vẫn còn nắng đẹp và vẫn lạnh, cái lạnh dễ chịu kéo dài từ trước Giáng Sinh. Chàng mặc một chiếc manteau ngắn màu xám, bên trong là áo gilet cũng màu xám, trên chemise trắng và quần tây đen. Đoan vội khép cửa, tim đập mạnh nhưng nhủ thầm có gì đâu, một người bạn đến thăm thôi mà …
Toàn cởi áo khoác vắt sau ghế, đặt lên bàn salon đôi găng tay nhỏ bằng len màu đen, nhìn Đoan lúc đã ngồi đối diện nhau ở salon, giọng nói êm ả :
_ Anh ghé mang cái này cho Đoan đã quên ở nhà anh, hôm Đoan đến tập hát.
Đã hơn hai tuần trôi qua. Đoan ngập ngừng nói, cố tỏ ra không có gì là quan trọng :
_ Vâng đúng rồi, Đoan cám ơn anh, tại vô ý quên nên phiền anh quá, đáng lẽ Luân sẽ ghé lấy giùm cũng được, Đoan không cần ngay mà.
Toàn mỉm cười :
_ Anh cũng hơi bận nhưng vẫn nhớ là sẽ đến Đoan, anh đã có ý muốn đi dạo một vòng, tiện thể ghé thăm Đoan một chút, có sao đâu?
Đoan cầm đôi găng bỏ vào túi áo, cúi đầu, những ngón tay nhỏ gầy đan vào nhau, không biết trả lời thế nào. Toàn ngồi đối diện, nhìn những móng tay trắng hồng tự nhiên không sơn màu, rồi nhìn Đoan trong chiếc áo len dài ấm áp màu mây hồng bên ngoài bộ đồ màu tím nhạt, nàng thật yêu kiều dễ thương một cách đơn sơ hiền thục, làn tóc mây êm thả qua vai, đôi mắt bồ câu ngơ ngác, sóng mũi thanh tú và nụ cười má lúm đồng tiền làm lạc hồn chàng ngay từ buổi tối đầu tiên … Đây là lần đầu Toàn mạnh dạn quyết định đến nhà Đoan với một lý do đúng đắn.
_ Anh thích người phụ nữ lúc ở nhà, luôn có một vẻ rất thật, dịu hiền và hoàn toàn phụ nữ, họ khác xa với lúc xuất hiện ngoài xã hội.
Giọng Toàn ngọt và ấm đến say hồn. Đoan cắn nhẹ môi, cười thầm, anh chàng bạo dạn hơn mình nghĩ, nàng biết loại con trai như Toàn, nếu ra tay giăng bẫy tình, khó cô gái nào thoát khỏi. Nhưng có lẽ mình chủ quan thôi, chưa chắc anh thích gì mình, và anh quá biết mình đã là của Luân … Ngẩng lên nhìn Toàn, thầm nhủ phải bình thản, Đoan lấy giọng tự nhiên :
_ Đoan ra ngoài thì lúc nào cũng giản dị thôi, đâu có bao giờ sửa soạn gì hơn?
Toàn lắc đầu :
_ Anh muốn nói về khung cảnh và trạng thái tinh thần, lúc ở nhà, người ta thoải mái tự tin hơn vì được cảm giác che chở an toàn trong khuôn viên nhỏ, ấm cúng và riêng biệt.
Đoan chớp mắt, nhẹ gật đầu :
_ Anh nói đúng, Đoan vốn nhút nhát nên chỉ thích không gian nhỏ thôi và càng ít người càng tốt.
_ Anh cũng thế, nhất là lúc cô đơn, vì không bị chi phối bởi bất cứ điều gì khác nên có thể trọn vẹn với chính con người mình, lúc ở giữa đám đông, mình có vẻ lạc lõng ngô nghê thế nào ấy.
Cả hai thoáng nhìn nhau như cùng một đồng cảm, Đoan cảm thấy ngại ngùng, thầm biết rằng tình cảm của họ nặng thêm mỗi lúc.
_ Nhưng có một khung cảnh đặc biệt khác mà Đoan rất thích hợp, đó là tối hôm Noël, Đoan đẹp giản dị trong sáng mà như không thật, như thuộc về cõi khác nhưng rất tự tin, Đoan đã hát thật vững và truyền cảm.
Đoan đỏ mặt, cố giấu vẻ sung sướng, giọng rất khẽ :
_ Anh là người đưa ý kiến cho Đoan đấy chứ, và anh đã hết lòng kiên nhẫn cho Đoan tập nên mới được kết quả như thế.
Toàn gật đầu, tươi cười :
_ Anh mong soạn được một bản Ave Maria cho riêng Đoan hát mùa Noël tới nhưng Đoan phải giúp anh.
Đoan cảm động, chớp mắt :
_ Đoan có thể làm gì để giúp anh?
Toàn ngập ngừng, nhìn gói thuốc lá, bao diêm và cái gạt tàn trên bàn thấp :
_ Anh sắp nói. Anh có thể hút thuốc này không Đoan? Anh quên gói thuốc ở nhà rồi.
Đoan cười, vô tư gật đầu :
_ Vâng anh tự nhiên, đây ạ, ở nhà chỉ có mẹ Đoan dùng thôi.
Toàn mỉm cười nhìn sâu vào mắt cô gái :
_ Đoan có thể giúp anh mồi thuốc chứ?
Đoan lại gật đầu, chợt thấy bối rối nhưng không dám từ chối, cầm bao diêm lên, rồi tay hơi run lúc gương mặt Toàn ghé đến với điếu thuốc đã gắn trên môi. Tim đập mạnh, Đoan nhìn những ngón tay thon dài nghệ sĩ choàng nhẹ lên bàn tay cầm que diêm của mình, rồi làn khói mờ ảo cùng hơi thở nồng của chàng vờn lên nét mặt xúc động không che giấu được của thiếu nữ … Toàn nói cám ơn, Đoan thổi nhẹ cho tắt ánh lửa mong manh rồi bỏ que diêm vào gạt tàn, bỗng nghĩ ra rằng chắc chắn thuốc lá của chàng ở trong túi áo khoác. Người đàn ông có thể quên hẹn với người tình nhưng không thể quên thuốc lá ở nhà.
Một phút im lặng trôi qua, Toàn mỉm cười :
_ Hôm tối Noël, lúc gặp mẹ Đoan và thầy Hữu, anh hơi … ngạc nhiên …
Đoan nhíu màu :
_ Tại sao ạ?
_ Vì Đoan không giống mẹ mấy.
Đoan nhẹ gật, nhìn Toàn :
_ Anh nhận ngay ra điều này? Đoan biết mình rất giống bên bố, Đoan giống bà nội và một người cô.
Toàn gật đầu :
_ Tuy anh không được biết bác trai, nhưng nét hiền của Đoan gợi cho anh sự mường tượng về bố. Còn anh, lúc nhỏ thì rất giống bên ngoại, bây giờ lại khác hoàn toàn, có nghĩa là Đoan có thể nhầm anh với bố anh. Anh Hải thì ngược lại, mấy anh em đều rất khác nhau, thế mà vẫn có một nét chung không thể lẫn lộn với gia đình khác.
_ Đoan nghĩ anh có lý, Đoan có thay đổi, nhưng cái nhìn về mình từ một người ngoài thật khác với người trong gia đình.
Đoan chợt nhớ phải mời khách nước uống, vội cáo lỗi đứng lên để đi vào bếp, lúc Đoan trở lại với tách cà phê cho Toàn và cà phê sữa cho mình, Toàn đang nhìn ra cửa sổ, quay lại nhìn Đoan, mỉm cười :
_ Mình đang nói về bản nhạc anh sắp soạn.
_ Đoan nghe đây anh.
Tay áp vào chiếc tách nóng ấm, Đoan ngước nhìn làn khói thuốc mờ lãng đãng bay qua ánh mắt thủy tinh trong vắt, giọng Toàn ôn tồn và ân cần hơn bao giờ :
_Vì sáng tác phải có cảm hứng và hôm trước anh nhớ lại đã có ý soạn bản này, rồi đêm trình diễn, nhìn Đoan và đệm đàn, anh càng muốn thực hiện nó và mong có dịp gặp Đoan thường xuyên để có thể viết những nốt đầu tiên cho bản nhạc quan trọng này.
Đoan bối rối không nói gì được, trốn tránh ánh mắt Toàn, uống một ngụm rồi đặt tách xuống bàn, những ngón tay vò xoắn vào nhau, mái tóc đổ xuống bờ vai, cúi đầu suy nghĩ. Người thiếu nữ lúc e thẹn, ngại ngùng, mang vẻ khả ái tự nhiên một cách kỳ lạ. Nàng không hề có một vẻ gì điệu bộ đỏng đảnh như bao cô gái khác. Toàn nhìn đốm lửa đỏ trên đầu điếu thuốc, nén một hơi thở mạnh, cảm thấy mình đang được xô vào vùng gió cát quay cuồng.
Đoan chợt nhận ra cách nói chuyện của Toàn đã dẫn dắt mình đến chỗ thân thiết, rồi thoáng nghĩ đến Luân như một cứu cánh, với nỗi bứt rứt khó chịu, không tìm được câu trả lời … Im lặng kéo dài. Toàn uống cà phê, quay nhìn chiếc đàn piano trong góc phòng khách, mỉm cười hỏi :
_ Mẹ đàn thường xuyên chứ?
Đoan ngẩng đầu, ánh mắt sáng lên, nụ cười làm gương mặt tươi hẳn :
_ Vâng, một thời gian rất dài mẹ Đoan đã như đoạn tuyệt với âm nhạc rồi cách đây ít lâu, gặp lại bác Hữu, nhờ bác khuyến khích, thêm vào đó, được vui sống nên ngày nào mẹ cũng ngồi vào đàn, tiếng đàn có vẻ hạnh phúc, cũng nhờ thế mà không khí trong nhà không còn buồn như xưa. Đoan cũng thật sung sướng được sống với âm nhạc.
Toàn nhíu mày suy nghĩ một chút rồi nhìn Đoan, giọng bình thản :
_ Thật không thể lầm lẫn khi ta hiểu tình yêu là nguồn cảm hứng cho âm nhạc hay bất cứ nghệ thuật nào khác, nhất là đối với người nghệ sĩ sáng tác, còn cần thiết hơn là với người nghệ sĩ trình diễn.
Đoan nhìn Toàn, chợt hỏi, bạo dạn :
_ Đoan hiểu anh cũng như hiểu mẹ nhưng đối với người không có niềm tin vào tình yêu thì phải làm thế nào ạ?
Toàn hơi khựng lại ngạc nhiên, nhưng biết mình có lý khi đã nghĩ rằng tình yêu của Luân không mang lại cho nàng hoàn toàn quân bình và hạnh phúc.
_ Tuy thế, trong thực tại gần gũi này, người ta vẫn có thể tìm được niềm tin vào tình yêu Đoan ạ.
Đoan vẫn nhìn Toàn :
_ Anh có vẻ rất quân bình và tự tin, Đoan có cảm giác như anh thật đầy đủ về mọi mặt.
Toàn gật đầu mỉm cười, mắt ánh lên tia sáng :
_ Anh không được quyền than vãn khi may mắn sinh ra đời dưới một ngôi sao tốt, có tình yêu thương của gia đình và mẹ anh là một phụ nữ hiểu biết nên đã để cho anh được phát triển theo khả năng, bên cạnh đó, cô Út của anh đã là người dìu dắt anh trên con đường tri thức và tâm linh, giúp cho anh được khai sáng rất nhiều. Cô đã từng khổ trong tình yêu và đã tìm lại được niềm tin vào cuộc sống nhờ vào âm nhạc. Âm nhạc có thể chữa lành những vết thương sâu của nội tâm và khai sáng trí tuệ con người.
Đoan nhìn vào khoảng không, nghe thấy tiếng nói của mình lạ lùng như gió thoảng :
_ Và đó là sự cứu rỗi nhiệm màu, phải không anh?
Toàn gật đầu :
_ Đúng, từ đó anh hiểu được dù cảnh ngộ nào, chúng ta cũng nên tin tưởng vào nghệ thuật chính là sự cứu rỗi đó.
Đoan cúi xuống, cười buồn :
_ Nhưng có bao người không có được cái may mắn hoặc điều kiện để hướng về âm nhạc? Nếu không trên đời này đã không có người khổ anh ạ.
Toàn im lặng nhìn Đoan, trong mắt người con gái có một thoáng u uẩn, đoán hiểu được phần nào tâm trạng của nàng. Đoan thầm biết ý nghĩ chủ quan của mình không thể là ý kiến người khác, vội lấy lại nét bình thường và nói, nhẹ nhàng :
_ Cái nhìn của Đoan tiêu cực vì có nguyên nhân, nhưng Đoan tin và đã thấy có những người được hạnh phúc.
_ Nếu họ biết chấp nhận sự tương đối.
Đoan hỏi với vẻ vô tư :
_ Còn anh thì sao? Anh có chấp nhận sự tương đối không?
Toàn không khẳng định cũng không phủ nhận, trả lời như đã biết rất rõ về mình :
_ Anh thuộc loại người khó sống và đòi hỏi.
Đoan tròn mắt :
_ Tức là anh chỉ muốn những gì cao vời?
Toàn lắc đầu mỉm cười :
_ Không hẳn thế, anh nghĩ điều ngoài tầm tay thường có tính ảo tưởng, nhưng cạnh đó, có những điều trong tầm tay mà chúng ta vẫn khó đạt được vì phải qua nhiều thử thách; ngoài ra, những gì quá dễ dàng để có là những gì không đặc sắc.
Đoan ngẫm nghĩ, bỗng cảm thấy bạo dạn tự nhiên, nhoẻn cười nhìn vào mắt Toàn :
_ Anh đừng cho là Đoan tò mò nhé! Anh có thể nói cho Đoan biết một chút về người yêu của anh? Chắc đó phải là một người khác biệt? Người ấy ở Sài Gòn hay Nha Trang, hở anh?
Toàn lắc đầu nhè nhẹ, nhìn Đoan với ánh mắt biểu lộ, nói lên tất cả tâm tư.
_ Anh chưa hề có tình yêu như mong mỏi nên cho đến gần đây, anh vẫn sống cảm giác thiếu vắng và âm nhạc luôn là nguồn đam mê giúp cho anh thoát khỏi những buồn chán vô vị. Trước kia, có đôi khi, anh đã nghĩ rồi mình sẽ gặp một ai đó trong những người lao xao hiện diện quanh đời để có thể sống những cảm xúc thiết tha nhất nhưng rồi tất cả lại thoảng qua, mơ hồ, cho đến lúc anh không nghĩ ngợi gì nữa … thì … điều tuyệt diệu không ngờ đã đến. Anh thật sự biết rung động và cảm thấy hạnh phúc đến khát khao được sáng tạo.
Sau phút giây xao xuyến bàng hoàng, im lặng nhìn người đàn ông trẻ, Đoan dần bình tĩnh, rồi không còn cảm thấy ngại ngùng, Toàn có thể nói những gì cần nói, ít nhất là một lần, dù sao chăng nữa, về phần ta sẽ không thể có gì khác, và ta cũng chẳng thể muốn gì, những giờ phút đã sống trong tiếng đàn của Toàn thật tuyệt vời nhưng đều đã trôi qua và ta phải trở về với thực tế này với những gì đã luôn có … Lòng chùng xuống trong nỗi buồn bã đau tủi ray rứt không đâu, Đoan thầm mong Luân ghé qua bất chợt, ngay bây giờ, rồi mọi điều vẫn như bao giờ, vẫn chỉ là Luân mà không bao giờ có ai khác xâm chiếm tâm tư mình. Ôi Đoan hãy đứng vững! Chàng có vẻ chân thật nhưng chỉ giây phút đấy thôi bởi một người cao vời như thế sẽ không bao giờ là của mình đâu! Mi không có quyền mơ ước xa xôi mà phải sáng suốt và hãy nghĩ đến Luân! Lạy Chúa cho con nhiều nghị lực. Đoan cắn môi, mắt mở lớn nhìn khoảng không …
_ Anh nhìn nhận có đòi hỏi nhưng không thể chấp nhận loại tình cảm làm cho con người mình chìm xuống, mà chỉ có thể sống tình cảm khiến tâm hồn vươn cao hơn. Anh nhận diện được mình qua hiện hữu của một người có cùng tần suất, cấp độ rung cảm, thêm vào đó, chúng ta chỉ có thể cho một người những gì mà họ có khả năng nhận lấy. Và điều nữa là người nghệ sĩ sáng tạo phải có niềm tin trọn vẹn cùng với sự chân thật tuyệt đối thì tác phẩm mới có ý nghĩa và giá trị tinh thần. Người nghệ sĩ trong lúc sáng tạo cần lắng nghe tiếng vọng của nội tâm, tiếng nói của vũ trụ và hiến dâng trọn vẹn tâm hồn lẫn trí tuệ vào tác phẩm, đến có thể trở thành trong suốt, cho nhân gian mở hồn đón nhận thông điệp của âm nhạc chuyển tải là nguồn ánh sáng cho đời sống nội tâm con người.
Tiếng nói của Toàn vây phủ thần trí và xâm nhập vào hồn như tiếng đàn chiều mưa hôm trước, sau thoáng sững sờ, Đoan suy nghĩ về điều chàng vừa nói rồi gật đầu, nhìn vào khoảng không rồi quay lại nhìn Toàn :
_ Anh thật khác biệt, trầm lặng và hơi xa cách, hơi cao ngạo nhưng không lạnh lùng …
Đoan ngưng bặt không dám nói thêm “ Có thể nào anh thuộc loại người bền vững trong tình cảm? ”.
Toàn đan những ngón tay vào nhau, mỉm cười :
_ Chẳng hạn anh sẽ không vì bất cứ ai mà đánh một bản hoặc soạn bất cứ một bản nhạc nào. Đoan hiểu rồi chứ?
Đoan ngơ ngác nhìn lên, ánh mắt sáng rồi tối lại, giọng nhỏ và xúc động :
_ Vâng Đoan hiểu.
_ Cho nên chỉ có Đoan là người duy nhất cho anh nguồn xúc cảm để có thể sáng tác bản Ave Maria mà anh đã ấp ủ ước vọng này từ ngày còn sinh viên. Đó sẽ là một sáng tác riêng cho Đoan nhưng anh mong nó sẽ được mọi người biết đến và tồn tại lâu dài … Một giấc mơ dù đẹp cũng sẽ mãi là bóng mờ nếu mình không thực hiện một cách cụ thể để nó thành sự thật. Phải không Đoan? Anh …
Toàn chợt dừng, bối rối, lùa những ngón tay dài vào mái tóc khi nhận thấy mắt Đoan có ngấn lệ, nhưng Đoan mỉm cười gật đầu :
_ Đoan hiểu anh muốn nói gì.
_ Nghĩa là … Đoan đồng ý?
_ Đoan rất muốn đồng ý nhưng …
Lòng tê dại, ngước nhìn Toàn bằng ánh mắt buồn thảm, Đoan nói nhỏ :
_ Đoan hiểu điều anh muốn nói, nhưng Đoan không thể là nguồn cảm hứng cho anh sáng tác được đâu, chỉ vì, anh biết đấy, Đoan không thể gặp riêng anh. Về chuyện tình cảm thì Đoan đã xong một cách nào đó, Luân đã hiện diện trong đời từ rất lâu và không ai có thể thương Đoan hơn Luân đâu … Tuy thế … Nhưng anh cũng đã hiểu. Đoan muốn nói … Đoan không thể khác đi được. Đoan chấp nhận những gì thiếu hoàn hảo vì …
Đoan ngưng bặt, đọc được trong mắt Toàn một thoáng hoài nghi và có cảm giác chàng nhìn được thấu tâm can mình, rằng mình còn muốn đập vỡ một điều gì, còn muốn níu kéo, khao khát đổi thay một điều gì nhưng vô vọng, không có quyền chọn lựa, đành buông xuôi và chấp nhận, phó thác tất cả cho thiên ý.
Thời gian ngưng đọng, bóng hoàng hôn thấp thoáng ngoài vườn, ánh sáng trong phòng khách bây giờ cũng nhòa nhạt lặng lẽ … Cả hai cùng im lặng. Đoan ngước lên, ánh mắt Toàn càng dịu nồng hơn lúc nào.
Để che giấu nỗi xúc động, Đoan đứng lên đi chậm rãi về phía cửa sổ, không muốn Toàn nhìn thấy giọt nước mắt đang lăn xuống má, đứng nhìn bâng quơ ngơ ngác ra ngoài, hồn se sắt, hai cánh tay choàng chéo lên hai vai, tự nhủ phải cố giữ bình thản, không được giao động xao xuyến nữa … Dường như tiếng lá lao xao buồn trong gió vi vu, những vạt nắng mềm úa đang chùng rũ xuống ngoài hiên. Đoan chợt biết mình thật sự muốn gục ngã, không còn kìm hãm nổi cơn xúc động dâng lên như từng đợt sóng lớn, chao đảo giữa cảm giác hãi sợ và khao khát được chở che.
Toàn rời chỗ ngồi, tiến đến sau lưng Đoan, những bước chân rất nhẹ, chừng như không tiếng động rồi rất gần và Đoan cảm được hơi thở người con trai vương trên tóc mình, những ngón tay ấm áp đặt lên những ngón tay mình buốt lạnh và hơi thở của Đoan run rẩy hòa lẫn vào tiếng nói của Toàn thoảng như làn gió nhẹ :
_ Anh xin lỗi Đoan, không có gì là quan trọng. Anh tạm gác tư tưởng soạn bản nhạc này lại cho đến lúc nào có thể … Mình có thời gian.
Gương mặt Đoan bây giờ bình lặng, vẫn nhìn ra vườn, giọng nhẹ và êm :
_ Đoan cũng có lỗi vì không thể giúp anh dù biết bản nhạc của anh chắc phải tuyệt vời và anh chú tâm dốc hồn vào việc sáng tác nó.
Toàn gật đầu, bỗng dưng ngây ngất nỗi xúc động không tên, trong cõi hồn bốc lửa đam mê, niềm khao khát mãnh liệt được sống những rung cảm ngập tràn hơn lúc nào bùng cháy và cần được diễn tả, sống tận cùng cho nguồn sáng tạo.
(Còn tiếp)
