Gửi anh. Gửi mùa đông.

           Tôi được chết giữa trùng vây ánh sáng

           Âm thanh đời chìm lặng giữa hư không

           Từng nốt thánh thần rơi xuống mênh mông

           Ru linh hồn bằng thiên thu nhạc khúc

           Những trầm tích trên miền đời đau nhục

           Rồi cũng phôi pha theo những tội tình …

1.

    Từ đêm, tuyết đã bay ngập không gian. Ngoài  khung kính buốt giá, muôn vạn đóa sầu đông mải mê trút xuống, liên miên như sẽ không bao giờ ngừng … Thời gian ngưng đọng, im lặng vĩnh cửu ẩn trong sa mạc lạnh trải đến mênh mông, miền yên nghỉ thần tiên cho linh hồn lang thang phảng phất tìm về.

    Tombe la neige!

    Anh không ngủ được … và cũng không muốn ngủ, cứ nghĩ ngợi và nhớ … ngày còn nắng và có em, thật gần đó mà đã xa xăm.

    Anh ở lại. Montréal không còn nữa mùa xanh. Em biết không? Qua rồi những xôn xao nhẹ nhàng của sinh hoạt từng khu phố mình đã đi qua, đứng lại, cùng lắng nghe những người nhạc sĩ lang thang gửi nhạc bay lên tầng trời cao ngất, không gian cửa tiệm hàng quán, mặt trời hào sảng, mặt người vô tư, những bước chân chim rộn ràng … để bây giờ, tất cả chìm vào tĩnh lặng triền miên, khung cảnh của lãng quên phía bên đời sống … Như điều đang giữ trong tay tự biến ảo cho cảm giác đó là điều hoàn toàn khác. Và bỗng dưng hồn mặc nhiên trôi vào thế giới của ngày và đêm không phân biệt. Như thời gian đã không bao giờ hiện hữu.

    Rồi lòng anh cũng trầm xuống, dịu đi, còn chút bùi ngùi với ý nghĩ có thể mình đã chiêm bao, và giấc chiêm bao chưa tàn, lúc khoác áo để ra ngoài balcon đứng hút thuốc.

    Ánh lửa nhỏ của điếu thuốc đủ để nhắc nhở về mối tương giao thầm lặng với vũ trụ. Đêm hút sâu đời và anh từ lâu đã quen với nỗi tủi buồn thân phận, không hề kêu rêu, bởi thật khôi hài khi gã đàn ông than vãn, dù cho đời dập vỡ, dù cho tim thoi thóp buồn rầu, nên mọi cảm xúc phải được ôm giữ trong lặng câm và nhẫn nhục, cho những đớn đau trở nên thân thiết dịu dàng nguồn nuôi dưỡng … Và khói thuốc muôn đời là bạn đồng hành, là chiến hữu ; như chút sinh khí cuối cùng, lúc này, sợi khói mong manh làm anh nghĩ đến khoảnh khắc mình có nhau là loài hoa thơm ngát dị kỳ, nở muộn và rất vội, trên sa mạc đời anh từ ngập chìm mộng mị. Tombe la neige!

    Đêm qua đi. Vầng dương thản nhiên gợi mạch sống kỳ diệu trên những cành trơ gầy tẩm đầy sương tuyết long lanh trong nắng thủy tinh vừa soi đến …

    Buổi sáng tinh khôi mở rộng chân trời, nơi có bao điều bí ẩn mà anh từ lâu, yên ổn với những ràng buộc thân thiết và chấp nhận tồn tại nơi miền tuyết trắng xóa đã trở thành quê hương … Màu trắng lạnh nguyên thủy hoang đường đã vô hiệu hóa tất cả những sắc màu khác của đời, xóa nhòa ký ức cát bụi rong rêu, đến nỗi có những lúc, anh tưởng như mình đã không có tiền kiếp, đã không từng hiện hữu ở thế kỷ xa xăm nào của một thời của một đời đã chết.

    Anh yêu thích những giờ đầu tiên của buổi sáng tĩnh lặng thanh thản với những ý nghĩ không đâu chưa định hình, những vẩn vơ mong ước thật mông lung.

     Sau cà phê, loay hoay trong khuôn viên nhỏ với những việc hàng ngày mà đầu óc miên man nghĩ đến những giờ phút êm ả bên em, những lúc chuyện trò không dứt … Mình đã tìm được nhau để khóc để cười cho những gì đã có rồi mất, và những gì vừa lại có được. Tình cờ và huyền nhiệm. Khoảnh khắc và thiên thu. Như khắc giây mù tối của mùa xuân cuối cùng, ánh mắt tình cờ chạm nhau để tắt lịm rồi ngàn trùng xa hút. Bây giờ, lại nhìn thấy nhau trong thoáng nắng ngỡ ngàng.

     Anh biết sẽ phải đi qua mùa lạnh này với tâm trạng mới lạ hoàn toàn, và khó khổ, bởi cho đến nay, đã quen chìm trong giấc ngủ im sâu. Giờ đây, một chút gì cũng làm thao thức, gợi lên cơn sốt cho một vòng ôm, một âm điệu ngọt, những phút giây chìm đắm biển trời. Nhưng không gian sống của anh không còn mang vẻ lạnh và buồn như bao năm tháng cũ. Em đã đến. Em đã ra đi. Và bây giờ xa nhau nhưng đời anh không còn chênh vênh trong khoảng không, giữa trời và đất, như lúc anh chưa tìm được cho riêng mình sự thể nào mang nét đẹp chân thực và ý nghĩa. Khoảng cách bỗng như ảo ảnh.

     Hồi tưởng lúc gặp nhau hôm đó, anh vẫn còn bàng hoàng, lúc ôm choàng lấy em trong vòng tay, giữa mộng thực tỉnh mê, thân quen gần gũi dù qua ngàn năm cách biệt … Anh đã không định được chút gì trong thoáng chốc, ngoài nỗi xôn xao vui mừng hội ngộ, để rồi sau đó, cảm nhận một điều gì khó hiểu nơi em, dù cười mà ánh mắt rất buồn … Cơn xúc động dìm xuống, giòng lệ mặn nuốt vào. Anh biết rằng em đã chết. Và sống lại. Như anh cũng bao lần chết đi sống lại. Nhưng em, với thêm những niềm riêng nỗi khổ đàn bà, và ai biết cho thế nào hương thơm kỳ diệu đời con gái một ngày đã biến mất, tan bay như vụt thoáng mùa xuân …

2.

     Em đó! Ngẩn ngơ vô tội. Một ngày đời còn xanh ngắt lá cây … Cánh cửa bung mở trên vùng ký ức òa vỡ âm thanh, hình ảnh bập bùng cuồng quay rồi biến tan mất hút, tuổi hồng em mười sáu nằm im lịm chết, vầng tròn nguyệt mộng tan nhòa trong không gian nhuộm tím rót lên hai bàn tay dòng trăng huyết đầm đìa. Và anh, tuổi hai mươi, cũng chết, và sẽ cùng em là những mệnh đời lạc loài in bóng trên mảnh trời cuối cùng, là những xác lá thả rơi xuống giòng sông cuốn trôi về vô định.

    Tất cả hỗn loạn điên đảo, mặt trời vỡ tan, tụ thành điểm tối thăm thẳm cùng tận, đợt sóng thần hung hãn ập vào bờ đời, giông tố hiển hiện rồi qua đi, chìm lắng. Trống lốc vũ trụ và anh hoang rỗng trạng thái được thoát rời cùng với cơn hấp hối, niềm tuyệt vọng và gì khác nữa? Tội lỗi ! Thêm một tội lỗi nào đó chưa thể xác định, như bao tội lỗi ta cưu mang khi làm người  và sự hy sinh cũng là tội lỗi khi hy sinh cho những gì vô nghĩa.

     Giờ đã đến cho một chấm dứt phi lý và bi thảm từ một khởi đầu bi thảm và phi lý. Và mơ hồ, anh dần ý thức rằng từ nay, mình không còn phải chiến đấu, từ nay, chiến hữu bỏ quên, không còn vũ khí, không còn hơi thở. Không còn gì nữa khi tất cả đều ở ngoài đời sống và cõi chết … Nhưng từ cuộc vong thân của linh hồn, hiện hữu của chúng ta còn mang một sứ mệnh nào đó, sẽ không phi lý và bi thảm … để vẫn sống, để cùng nhau tiếp tục  đường  đời nghiệt ngã. Trong  tháng ngày hoang vu, phần đời mất ngủ, em đã hiện diện bên anh, đôi khi rõ nét, đôi lúc mơ hồ. Đi qua mùa thời gian nửa thế kỷ long đong, trên những vết tích phai tàn thời cuộc, từ chiêm bao ảo ảnh, cuối cùng, ta tìm được lối vào đời nhau.

     Khởi điểm mơ hồ, không bờ bến cuối … Ta rong ruổi muôn dặm đường ; ngày hôm kia, đêm hôm qua … và đã quá lâu lạc bước ngàn trùng để rồi hôm nay, trong bóng chiều lãng đãng, có một người cùng anh cúi nhặt từng mảnh vụn thời gian, bên anh vá víu những rách nát tâm hồn, cùng tái tạo trên tàn tro nỗi chết của đời một tình yêu tinh khôi nguyên vẹn.

     Hơi thở ngủ quên, tim đã ngừng đập từ xa xưa tiền sử. Trái tim hồi sinh từ kiếp sống đọa đày, từ thiết tha ngưỡng vọng, từ đói khát ngàn năm, từ điêu tàn sinh mệnh lửa máu và nước mắt, nước mắt chảy hoài không dứt cho bờ đời lở loang, cho miền đất khổ hồng thắm từ sự chết mù lòa.

    Trái tim bằng pha lê tinh khiết, anh nâng niu và ân cần trao nó cho một người. Là em. Và nếu em từ chối, anh sẽ làm gì với trái tim pha lê đó? Đập vỡ nó trên nền đời giá băng kia? Đặt nó trên bệ thờ tâm tưởng nọ? Vì anh không thể trao nó cho ai khác, ngoài em, tác phẩm đời riêng hành trình anh khổ nhục được hình thành từ đớn đau. Và anh đã dứt điểm với hoài nghi về hiện hữu đầy chiến tích vô nghĩa của anh ngày cũ, mệnh đời hắt hiu cánh hồn du mục trong câu chuyện dài một dân tộc ly tan lang thang trên từng đại lộ thế giới.   

     Anh đã nói cho em nghe tất cả về kiếp sống của anh  - Em chỉ cần hỏi một câu là anh tuôn ra một giờ, trước hai con mắt em tò mò lục lọi, thông cảm bao dung, anh đã tin tưởng em, hoàn toàn tin tưởng  - những điều không thể nói với ai nào khác, nếu không, anh sẽ ôm tất cả mà chết dù không thỏa ước nguyện. Và anh sẽ chấp nhận cách chết đó, có một chút ý nghĩa hơn là cái chết dấm dúi của loài thú hoang kiệt sức cùng đường trốn chạy chính mình và thực tại. Từ nỗi đời điêu linh bi thảm, từ một thuở ngày lên bàng hoàng với gương mặt của một đời sống khác, xa lạ và tàn nhẫn … dù chưa được sống thật, sống trọn vẹn để hoàn tất định mệnh như mong muốn, anh đã không phải làm một ai khác, lúc không còn gì thuộc về mình nữa và phải khoác lên chiếc áo mà kích thước sai lệch với tầm vóc giá trị và nhân cách của tầng lớp con người chúng ta, trong một thời đại bát nháo loạn đả giữa thật và giả, của những chiếc bóng, những ẩn số, những con cờ …

    Anh đã qua cảm giác tuyệt vọng vì sợ không được sống nhưng đó là sự sống bình thường, của bản năng, với ý tưởng không thể chết và như mọi sinh vật thiếp ngủ trong đợi chờ mùa nắng thức tỉnh trên cánh tay thời gian. Anh đã ray rứt đợi chờ đến hao mòn tâm thể … Rồi sau những rạng đông màu trắng, rồi tàn những hoàng hôn màu trắng, rồi qua những đêm dài màu trắng … Để hôm nay em là giòng nhạc của tâm hồn anh, của anh bây giờ, của anh ngày mai. Dịu êm và mãnh liệt.   

    Tia nắng đầu ngày trải lên tâm hồn anh nguyên thủy trong suốt dưới vùng trời ngọc bích, với từng rung động chân thật và mới lạ, nét đẹp của một khởi đầu trọn vẹn cũng sẽ là một kết thúc trọn vẹn.

3.

     Một cách nào đó, từ năm tháng chia lìa, trong chấp nhận từng mất mát, anh đã không bao giờ muốn trở về nơi chốn một thời, mở lại trang đời đã qua để thấy giờ đây là những căn nhà ngơ ngác, những mặt người xa lạ, những đường phố âm thầm, từng dấu chân nhạt nhòa một thuở điêu tàn hoang lạnh … Những gì không thể làm đầy khoảng trống. Không điều nào tìm lại được có thể đắp bù cho một điều đã mất khi giá trị của mỗi sự thể đều khác nhau. Tất cả đã thay đổi  và chính anh cũng đã đổi thay. Nhưng từ sự không chấp nhận của vô thức, anh không mất mát hoàn toàn vì rất thường xuyên, anh thấy mình còn trong khung cảnh đó, lênh đênh mộng mị, giữa mây khói mù sương hoang đường dĩ vãng.

    Rồi những gợn nhớ mông lung về ấu thời hạnh phúc cũng hoàn toàn rõ nét từ lúc anh nhìn thấy em. Là gương soi. Cho anh nhìn thấy chính mình và đời sống từ phục sinh ẩn chứa đầy kỳ vọng và bí ẩn. Hiện tại là chuỗi mắc xích từng sự thể của chiều dài đời người đã qua. Và bây giờ, mỗi xác chết miền quá vãng trở thành sinh động, hiển hiện dưới một dạng thức khác, trong một âm điệu khác, với một màu sắc khác …

4.

      Em biết không? Lúc đường phố Montréal chuẩn bị đón tuyết rơi, anh hoang mang với ý nghĩ mùa lạnh tới này, anh sẽ tồn tại với kỷ niệm, vì em đã đến rồi đi … Và tuyết đã rơi thật sớm, chẳng bao lâu sau khi em rời xa anh. Hôm nào … Em nhớ không? Khuôn viên đầm ấm, không khí nhẹ nhàng. Em đã giành làm bếp, bắt anh ngồi im không được làm gì cả ; rồi em dọn bữa ăn trưa gọn gàng đầy đủ với beefsteak với sốt cà và tỏi hành, rau trộn, bánh mì, và rượu vang. Thật ngon miệng, đơn giản và nhanh thôi vì mình còn phải rong chơi. Khung trời thoáng rộng xanh biếc và những lối đi thênh thang gọi mời.

      Parc d’Agrignon, giữa muôn ngàn cây lá phong thay màu đổi sắc, em hồn nhiên sung sướng để hồn tan vào khung cảnh rực rỡ mùa thu, trong vòng ôm bao dung của mây hiền nắng dịu … Rời công viên, mình qua khu Jean Talon, rồi đi bộ suốt buổi chiều hôm đó trên con đường Saint Hubert thật dài. Hơi thở anh theo gió bay lãng đãng hôn thầm tóc em. Gió đi gió về trên hai hàng cây nhuộm sắc đỏ vàng, những căn nhà thanh lịch và yên tĩnh nối tiếp nhau, những giàn hoa chao nghiêng bên khung cửa … Mình đã cảm thấy thật trẻ trung, vô tư cười nói, lúc ngồi nơi băng ghế nghỉ chân, em săm soi ngắm nghía những ảnh anh vừa chụp … Có lúc, anh mong con đường dài thêm nữa, với cảm giác cả hai đang ở trên một chuyến xe lửa, và con tàu chạy tới mãi, triền miên, cho đến trạm cuối đời người.

    Một ngày nắng khác, buổi dạo chơi ở China Town thật vui, em nhớ chứ? Mình ăn trưa ở một quán Việt. Em lúi húi đếm những con tôm khá to trong đĩa hủ tíu xào, có tất cả là năm con, em reo khẽ, hài lòng rồi tròn mắt nhìn tô phở của anh không chanh không tiêu không hành không ớt. Em cười. Chưa thấy ai thưởng thức món này với « bốn không » như anh. Anh khá quái dị đấy. Em cắn cái đuôi con tôm ... Thêm nữa, nếu không quái dị khùng khùng tại sao anh đang ngồi với một đứa như em? Và anh đồng ý. Em ăn hết năm con tôm và bỏ lại phân nửa đĩa bánh hủ tíu, anh ăn hết bánh phở và thịt, bỏ lại cả tô nước dùng.

     Rồi hai đứa khùng lại dắt nhau đi, ghé quán một người bạn của anh cũng là dân ĐL thuở nào Yersin ; mình được mời uống cà phê free, cùng rôm rả nói chuyện đời cũ ngày xưa, càng thú vị khi biết hồi đó, có cùng những bè bạn, mình nói về những gì đã cùng sống, mình nhắc đến những người đã chết ... Trước và sau 1975, cho đến bây giờ. Những con số, từng thước đo đằng đẵng thời gian, có một lúc nào, tất cả được vo tròn lại trong lòng bàn tay, như một cục giấy góp nhặt lại từ những mảnh giấy vụn, và anh ném thẳng nó vào thùng rác của vũ trụ. Hư không.

     Anh chỉ nhìn thấy em. Và hiện tại.

     Rồi có ngày mưa sau ngày nắng, mưa nhỏ thôi nhưng cũng đủ để anh cầm dù che cho em, mình đến nhà thờ như anh đã hứa. Em mỉm cười nói lạ thật, đây là lần đầu tiên em đi lễ với một người.

    Trong suốt buổi lễ, em bên anh, chú tâm cầu nguyện. Em cúi đầu, chuyên cần và hiền thục. Em ngước lên, thanh cao và trong lành. Vầng sáng em dịu dàng buông phủ trên chiều tàn anh băng giá … gợi cơn rung cảm trong anh mơ hồ và thanh khiết. Có một lúc nào, em là quê hương dĩ vãng xa xăm, em là quê hương hiện tại muôn trùng. Với em, anh có một nơi để trở về, cùng em, anh có những con đường để lang thang, những hương vị mùa mưa mùa nắng, cho đời sẽ khác, cho hồn bay về đỉnh trời bình yên của thế kỷ lùi xa miền ký ức.

    Rồi có buổi chiều vào tối, hôm mình hẹn nhau nơi sinh hoạt văn nghệ, anh đã hứa sẽ hát riêng cho em một bản nhạc mà chúng ta cùng yêu thích.

    Anh nhớ lại phút giây em đến hơi muộn, lúc đã đến lượt anh hát, nhìn về phía cửa, anh thấy em bước vào, bước chân nhẹ nhàng kín đáo, trong chiếc manteau ngắn màu đen, chiếc mũ béret đen đội nghiêng qua vầng tóc xõa, áo len mềm cũng màu đen trên quần da đen bó sát bỏ vào đôi giày botte cao đến đầu gối, đương nhiên cũng màu đen; chỉ có đôi găng tay đỏ là điểm độc đáo duy nhất và sau đó, em không tháo găng. Môi  em cũng rất đỏ. Khách đông, không còn bàn và em đến ngồi nơi quầy bar, gọi một cốc Irish Coffee, nhìn về phía anh đang chuẩn bị hát, em mỉm cười khích lệ.

    Tombe la neige! Tu ne viendras pas ce soir. Tombe la neige! Et mon cœur s’habille de noir … Từng giọt nhạc rơi xuống từ lãng quên, từ năm tháng ngậm ngùi rạn vỡ bay về ngàn sau xa hút chập chùng …

    Từ trên yêu thương đỉnh trời ước vọng … Tôi xin một lần được hát ru em … Những lời thơ Tuổi Ngọc ngày nào xa lắc của một thi sĩ trẻ thường đảo về trong tâm tưởng, có lúc anh đã sững sờ tưởng như hôm qua, vừa mới đây, và mùa thu áo trắng có em bâng khuâng trên những lối về …

    Không biết mình đã thật sự hát nhưng trong tim anh, anh đã  hát cho em. Cho một thời đã xa. Cho những gì còn lại. Cho một thế kỷ chúng ta đã ở ngoài đời nhau. Cho khoảnh khắc chúng ta còn đang ở trong đời nhau. Cho hơi thở em vừa mang lại phả vào tâm thể anh, ru hồn anh thao thức sẽ ngủ yên cho ngàn năm còn đó …

    Anh đến bên em, nhìn những ngón tay màu đỏ bám quanh cốc pha lê trong vắt, anh biết đó sẽ là vết nhớ khôn khuây, là hình ảnh rõ nét nhất lúc anh sẽ một mình với ký ức ắp đầy bao hình ảnh khác … Trên vùng ngực anh, bằng những ngón thần thánh em mở từng khuy nhỏ, chemise màu áo thầm lặng mong chờ, vầng tóc rối em vùi vào khoảng trống đìu hiu từ những tháng năm mộng tình khép kín, như cửa hồn anh lần đầu tiên biết mở đón mùa yêu tràn đầy.

    Vòng tròn ánh đèn ảo mờ nhẹ xoay trong mắt đêm sâu. Bỗng dưng môi em nhuộm màu tím thẫm. Rơi xuống đáy cốc Johnnie W. của anh sóng sánh giọt buồn. Viên đá trong veo tan vào màu hổ phách hồn ai thấp thoáng chiêm bao. Rồi những ánh mắt tò mò quan sát. Những lời thì thào … Anh nhỏ giọng. Họ nói gì về mình em nghe không. Em uống ngụm cuối cùng, đặt cốc xuống, lắc đầu, không quay lại. Em vội, vì có hẹn khác, với con gái, mời em đi nghe nhạc Jazz tối nay, phía Mont Royal ; anh biết đó loại nhạc em yêu thích nhất … Trong những phút giây ngà ngọc còn lại, có lúc em nhìn anh, bao dung đầy trắc ẩn, lời han hỏi ân cần thương mến, em sửa lại cổ áo cho anh, cử chỉ thân thuộc dịu dàng như em gái.

    Lúc mình đứng bên ngoài, em đợi taxi, vẻ hơi sốt ruột, anh lặng im hút thuốc, thầm biết em muốn nói điều gì để anh không cảm thấy bị bỏ rơi nhưng không thể. Em ngập ngừng … Anh hỏi em nghĩ gì thế và em trả lời bâng quơ đang nghĩ đến những người nào đó, tình cờ gặp nhau vào buổi hoàng hôn đang xuống chậm.

    Cuối cùng, chiếc taxi vô tâm lạnh lùng trờ tới và em đã bỏ rơi anh chiều tối hôm đó. Có thể vì thế mà tuyết đã đổ rất sớm trong hồn anh. Và mùa đông vội vã tìm về.

    Đôi khi không còn muốn níu giữ chính mình, anh khát khao được trút bỏ tháng năm còn lại vào đời của một ai, phó thác cho người những âu lo để nằm dài thanh thản, ngủ yên với giấc mộng xa xưa mà thời gian đã lấp kín chôn vùi.

(Còn tiếp)