SAO?
(Để trả lời một người bạn...)
---

Sao?
Tôi có bổn phận gì với bạn?
Ồ! Khai sáng
Khai minh
Mở óc...
Google siêu hạng
Thêm đủ các nhà mạng
Thêm đủ các nền tảng AI...
Vô số các cánh cửa từ lâu đã mở
Vô số mở ra những chân trời
Giăng giăng những cánh chim bay
Hỏi tôi có bổn phận gì với bạn?

Bạn kêu mạng xã hội là cái chợ trời đầy hiểm họa
Bạn kêu Google là cạm bẫy đáng ngờ
Bạn khẳng quyết các nền tảng AI là không thể tin
Vô số sách bản cứng bản mềm hợp pháp hợp lệ bạn chưa từng ngó...
Bạn tự nhốt mình trong những cũi những chuồng sơn phết giả trang những điều thiêng liêng
Bạn không tự bay mà mưu toan bay ké
Bạn cũng là một loại chim cự tuyệt những chân trời...

Sao?
Tôi có bổn phận gì với bạn?
Xót thương ư?
Như Lỗ Tấn?
Không...
Hào hiệp vô tư ư?
Như Phúc lộc Nhĩ đặc, Mạnh đức, Lư Thoa, Phúc trạch Dụ cát ư?
Không
Tuyệt đối không.

Bạn lớn tiếng đòi quyền tồn tại
Tốt thôi, chẳng ai có ý định cản ngăn
Tôi - tư - duy - nghĩa - là - tôi - tồn - tại!
Với bạn là điều không cần
Nói, bạn mượn giọng
Nhìn, bạn mượn mắt
Nghe, bạn mượn tai
Và mượn óc khi cần phải nghĩ...
Vâng
Bạn tồn tại như là chân lí
Một hòn đá tảng như tự nó sinh ra
Gánh vác sứ mệnh ù lì
Vĩnh viễn không về cùng cát bụi
Và bạn bất tử

THẬT...

Đến cười vui bây giờ cũng khó
Thành xa xỉ
Thành ngoại lệ kì khôi
Thành hiếm hoi
Có nguy cơ tuyệt tự
Chưa thấy ai biên soạn sách Đỏ
Và khi sách Đỏ soạn xong
Cười - vui, vui - cười tuyệt tự
Không có ai cứu nạn
Dù cứu được cũng không biết trả về đâu
Vây bọc và chiếm dụng tầng tầng dày đặc rừng cười
Khét lẹt
Ác chiến
Hăm he
Khinh bỉ
Hả hê
Đắc thắng
Đạp đổ
Xéo nát
Cười - vui chết và ngạt thở.

Đến cười - vui bây giờ cũng khó!
Nghẹt thở vì bụi mịn!
Tái mặt dày đặc tin loan
Lừa đảo
Thao túng
Hăm he
Chặn
Lao dốc
Khủng bố
Bắt cóc
Vượt ngưỡng
Trầm cảm...
Tắt ngấm tiếng cười vui
Chết yểu mầm cây trước khi nhìn thấy nắng
Đóng băng
Hình như mọi sinh thú
Trần trụi những mặt thật
Đủ để run rẩy
Lựa chọn lối thoát trong bóng đêm câm lặng
Cười - vui, vui - cười hóa thân
Thành con rối vô tri
Thành cành khô củi mục
Thành đàn chim di trú lặng lẽ bay đi
Thành bóng đen trên tường trắng buốt
Thành tất cả
Khi niềm vui biến mất
Hệ sinh thái mới dần quen

Và cười - vui rơi hố thẳm lãng quên.

HẬU CHIẾN

Chàng tuổi trẻ vô danh tiểu tốt,
Sinh vào thời có một không hai.
Chiến tranh dài thật là dài,
Thảm nạn chồng chất! Ngàn đời không quên.

Nơi chiến địa hòn tên mũi đạn,
Nếu nó thương: thoát nạn. Thế thôi.
Xác banh! Máu đổ. Đầu rơi...
Chiến trường cả vạn vạn người thành ma.

Chiến tranh xong. Về nhà...Thường nhật
Những hùng ca dần tắt...Tắt dần
Muôn vàn ngàn nỗi khó khăn,
Đã xoay chong chóng còn vần cối xay.

Con nheo nhóc đêm ngày quấy khóc
Vợ xác xơ khó nhọc trăm bề.
Cha sầu. Mẹ héo. Ủ ê,
Bom gào. Đạn rú. Vọng về trong mơ.

Cái gánh nặng - đâu ngờ càng nặng
Bao đêm dài tịch lặng một mình.
Mộng sa tràng nghĩ mà kinh,
Trong mơ cứ hiển hiện rõ hình năm nao.

Không nghe tiếng bom gào đạn rú,
Cũng không thấy lửa đỏ ngút trời.
Chập chờn chỉ thấy mặt người,
Thoắt ẩn thoắt hiện - một lời cũng không.

Họ mất tiếng! Đau lòng khủng khiếp,
Muôn đời sau không biết! Tuyệt không...
Những gì dấu kín trong lòng,
Những gì thăm thẳm! Mung lung...những gì!

Mất tiếng nói! Sầu bi như núi
Nơi vực sâu tăm tối thời gian.
Trở về may mắn muôn vàn?
Nhưng kìa! Gánh nặng hồn oan bao người!

Phải viết thôi! Viết thôi! Phải viết,
Tiếng những ai đã chết...Thế thôi.
Nhớ câu Khởi - thủy - là - Lời,
Lửa thiêu không cháy. Đất vùi - mọc lên.

Đâu có màng chê khen. Đâu có,
Đến muôn nơi - xếp xó. Như nhau.
Văn chương vô mệnh. Nhớ câu,
Ba trăm năm lại tìm nhau. Lo gì.

Nghiệp cầm bút nó là như thế,
Chấp nhận thôi bãi bể nương dâu.
Được lòng ta mất lòng nhau,
Được Giời khen ắt nhuốm màu tang thương!

Cuộc đao bút lắm đường ngoắt ngoéo,
Còn kinh hơn đạn réo bom rơi.
Nhìn kìa trận chiến tơi bời,
Xác văn trộn lẫn xác người - mà đau!

Ừ nếu có kiếp sau! Xin ước,
Cuộc tương tàn...kẻ trước người sau.
Phật đài xin được cùng nhau,
Đôi hàng lệ nhỏ! Thảm sầu...Cùng vơi!