Giáo xứ Thanh Đức (trước ở phường Thuận Phước, nay thuộc phường Hải Châu, tp Đà Nẵng), xưa kia vốn là những bãi lầy, cồn cát được bồi đắp bởi eo biển Đà Nẵng và cửa sông Hàn, dần dần hình thành bãi bồi mang tên bãi Trẹm, với lác đác một ít gia đình ngư dân nghèo của địa phương về đây làm ăn sinh sống. Từ sau năm 1954, một số đồng bào quê Hà Tĩnh, Quảng Bình vào Nam, đến vùng Trẹm, lập 2 khối phố Thanh Bồ và Đức Lợi, hình thành khu phố Thiệu Bình, trực thuộc quận I, thị xã Đà Nẵng. Sau trận lụt lớn năm 1964, Cồn Áng tại Đa Phước ngày nay được bồi đắp, một số ngư dân ở vùng phụ cận và các tỉnh Thừa Thiên, Quảng Trị đến đây lập nghiệp, hình thành thêm khối phố Đa Phước. Năm 1966, hai nhà thờ Thanh Bồ và Đức Lợi hợp nhất lấy tên Thanh Đức. Tại Đa Phước, một số giáo dân về đây định cư cùng xây dựng nhà thờ Ngọc Quang.
Từ bãi Trẹm đến Thuận Phước
Sau 1975, khu dân cư này chính thức ra đời với tên phường Thuận Phước. Đối với các hộ ngư dân nghèo phải sống lênh đênh trên ghe thuyền hoặc cư ngụ tạm bờ trong dãy nhà chồ xiêu vẹo, chính quyền địa phương đã kịp thời vận động cho bà con lên đất liền tạo điều kiện làm nhà để có chỗ cư trú ổn định yên tâm làm ăn, sinh sống. Thế nhưng, nhiều năm liền nơi đây vẫn là một trong những địa bàn khó khăn...
Đại tá Ngô Thanh Hải, nguyên Trưởng phòng CSQLHC về TTXH TP Đà Nẵng, từng có thời gian là Trưởng Công an phường Thuận Phước kể lại: sau ngày giải phóng, năm 1980 tôi từ Hội An tôi chuyển ra Đà Nẵng nhận công tác tại Thuận Phước. Nơi đây có 4 khu phố: Thuận Lập - Thanh Bồ - Đức Lợi - Đa Phước. Ngày ấy dân cư thưa thớt, người dân nơi đây chỉ sống bằng nghề chài lưới, buôn bán nhỏ. Đáng chú ý nhất, là ngay giữa khu dân cư này có một nghĩa trang với hơn 1000 ngôi mộ. Ban đêm đi ngang qua đây ai cũng rợn người, thậm chí, ngay cả ban ngày cũng có những người lang thang, xì ke, ma túy lai vãng... Và đó chính là vấn đề đầu tiên khiến tôi băn khoăn muốn làm một điều gì ý nghĩa, góp phần giúp cho bộ mặt địa phương sáng sủa, khang trang hơn.
Năm ấy, gần đến ngày lễ Noel, Ngô Thanh Hải cùng Đặng Ngọc Đông (lúc này là phó Công an phường vừa là Bí thư Chi đoàn phường) đến thăm LM Phêrô Nguyễn Hữu Đăng quản xứ Nhà thờ Thanh Đức (từ 29/5/1975- 02/7/1991). Qua buổi tiếp xúc chuyện trò lần đó, ông Hải giới thiệu nhân thân mình với LM Đăng: “trước năm 1975 tôi tham gia quân giải phóng trong một trân đánh với quân Mỹ, tôi đã bị thương 2 chân phải, ẩn nấp dưới hang đá đèo Đá Mái, may mắn được người mẹ giáo xứ Trà Kiệu bí mật tiếp cơm, thuốc kháng sinh, cứ như thế sau một tuần..., thấy sức khỏe ổn định, tôi vượt vòng vây trốn ra vùng giải phóng. Sau ngày hòa bình, nhiều lần tôi về chốn cũ cố tìm mà không gặp mẹ...”. LM Đăng chăm chú lắng nghe câu chuyện thời chiến tranh của ông Hải đến tận lúc chuông nhà thờ điểm đến giờ lễ trọng, và hẹn tuần sau gặp lại.
Đúng ngày hẹn, hai ông Hải, Đông lại đến Nhà thờ thăm LM Đăng. Cả ba người lại tiếp tục chuyện trò, thăm hỏi, trao đổi công việc hằng ngày. Lần này, thấy LM đang gần gũi, vui vẻ, ông Hải tranh thủ nói : “Hôm nay anh em đến đây kính xin LM một việc: nếu có thể, nhờ LM giúp cho tiếng nói vận động giáo dân di dời khu mồ mã tại Thanh Bồ để địa phương tạo dựng bộ mặt được sạch đẹp, sáng sủa”. LM đáp lời : “việc này khó lắm, thuộc về tâm tư tình cảm của từng gia đình”... Trước khi dừng câu chuyện ra về, ông Hải lại nói thêm: “ Thú thật, về phía địa phương, đã có anh Đông Bí thư Đoàn tích cực lo vận động mặt đoàn thể thanh niên. Nhưng dù sao chúng tôi vẫn tin tưởng ý kiến của LM sẽ rất có uy tin tác động với bà con giáo dân”.
Vậy mà, không ngờ 2 tháng sau, qua những bước xúc tiến nào đó, ông Hải cho hay: toàn bộ nghĩa địa 1000 ngôi mộ đã đủ điều kiện tiến hành chuyển đi nơi khác. Nơi đây trở thành sân vận động dành cho thanh thiếu niên. Thỉnh thoảng, vài ba tuần lại có các đêm biểu diễn văn nghệ nhộn nhịp, mà nòng cốt chính là Đội thánh ca nhà Thờ đảm trách thực hiện xây dựng chương trình gồm những bài ca Cách Mạng. Hồi ấy, tham gia các cuộc thi văn nghệ quần chúng của toàn thành phố, Thuận Phước thường đoạt Giải nhất. Năm đó, Trưởng Công An phường được đi dự hội nghị thi đua của ngành tại Hà Nội và được báo cáo đề tài “ vì sự bình yên hạnh phúc của nhân dân “, còn Bí thư đoàn phường Đặng Ngọc Đông báo cáo đề tài “ Đoàn thanh niên làm nòng cốt trong phong trào bảo vệ an ninh Tổ Quốc” tại Trung ương Đoàn…
Ngôi trường xứ đạo
Về sau, do yêu cầu phát triển giáo dục, trên mảnh đất sân vận động được xây dựng một ngôi trường THCS mang tên Lê Thánh Tôn (chính thức thành lập vào ngày 1/4/1997) đem lại niềm vui, niềm phấn khởi, đáp ứng lòng mong mỏi về nhu cầu học tập của con em xứ đạo Thuận Phước.
Hiện trường THCS Lê Thánh Tôn có địa chỉ tại 85 Hàn Mặc Tử, TP Đà Nẵng. với một khuôn viên xanh, đẹp rộng hơn 6 ngàn m2, trong đó các phòng học bộ môn đạt chuẩn, thư viện, phòng truyền thống khang trang, các thiết bị dạy học hiện đại như máy chiếu, hệ thống tương tác thông minh Upointer... được trang bị ở tất cả các phòng học, với đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn, tâm huyết. Từ mái trường này, hàng vạn học sinh đã trưởng thành, tiếp tục học tập, công tác trên mọi miền đất nước.
Gần nhất, trong năm học 2024 – 2025, tập thể Trường THCS Lê Thánh Tôn được công nhận danh hiệu Tập thể Lao động tiên tiến, ghi nhận sự nỗ lực chung của toàn Hội đồng Sư phạm. Về cá nhân, nhà trường có thầy Trình Quang Long – Hiệu trưởng được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; thầy Nguyễn Quang Tuấn được nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố. Bên cạnh đó, nhiều giáo viên được ghi nhận thành tích qua các danh hiệu thi đua cấp cơ sở và thành phố: 11 giáo viên đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, 7 cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, thầy Bùi Đình Dũng được công nhận là Tổng phụ trách Đội giỏi cấp thành phố. Tại Hội thi “Ý tưởng ứng dụng Công nghệ thông tin” năm 2025, Trường THCS Lê Thánh Tôn đã đạt 1 giải Nhất (nhóm cô Lê Thị Mai Thương và cô Võ Lê Bảo Trân) và 3 giải Khuyến khích (cô Nguyễn Ngọc Thanh Trà, các thầy Nguyễn Đức Dũng, Nguyễn Quang Tuấn và Đặng Hữu Hiếu). Cùng với đó, còn có 13 giáo viên đạt danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp trường năm học 2025 - 2026, khẳng định chất lượng chuyên môn vững vàng và tinh thần tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực nghề nghiệp của đội ngũ.
***
Những ngày này, đúng vào mùa Giáng sinh 2025, về thăm xứ đạo Thanh Đức, nay trên con đường 3/2 khang trang xinh đẹp, không xa cầu Thuận Phước, nhìn thấy Nhà thờ Giáo xứ hiện ra trang nghiêm với những sắc màu và hình ảnh trang trí nhộn nhịp, lòng chúng tôi ai cũng thấy háo hức. Trước khi ghé thăm trường THCS Lê Thánh Tôn và những con đường mới được quy hoạch lại khang trang trong xứ đạo, chúng tôi vào Nhà thờ chào thăm LM Phêrô Hoàng Gia Thành (quản xứ từ 27/10/2023). Đón chúng tôi LM đã vui vẻ chia sẻ ôn lại những câu chuyện buồn vui xưa nay của Giáo xứ...,càng thấy rằng, trong suốt nhiều năm qua, sự phát triển đi lên của khu dân cư Thanh Bồ- Đức Lợi như ngày hôm nay đã có không ít sự đóng góp ủng hộ nhiệt tình, đồng thuận của các cha xứ và bà con giáo dân trong ý nghĩa xây dựng lan tỏa tinh thần sống “Tốt đời, đẹp đạo”./.
Ảnh: 1/ Nhà thờ Thanh Đức hiện nay
2/Ông Ngô Thanh Hải (nguyên Trưởng Công an phường Thuận Phước, người thứ 4 bên trái) cùng Đặng Ngọc Đông (nguyên Bí thư Chi đoàn phường Thuận Phước, người thứ 5 bên trái) cùng các em học sinh tai sân trường THCS Lê Thánh Tôn
3/ LM Phêrô Hoàng Gia Thành (người bên phải) đón khách thăm phòng lưu niệm của Nhà thờ Thanh Đức
4/ LM Phêrô Hoàng Gia Thành ký tặng sách Kỷ yếu Giáo xứ Thanh Đức cho tác giả TTS
