KÌ NHÂN SƠN NÚI - NHỚ NGUYỄN ĐỨC SƠN 

_____

Phóng túng cực kì phóng túng

Hồn nhiên cực kì hồn nhiên

Làm thơ và trồng cây trên núi

Ông tên là Nguyễn Đức Sơn...

Với ông hình như thơ là

Lời nói hàng ngày giản dị

Thâm trầm nếu cần có thể

Rổn rảng vui tươi nhiều khi

Buột miệng thành thơ. Thật lạ

Không chia cao thấp sang hèn

Thăm thẳm cao xanh mây trắng

Hay người yêu đái bên đường...

Một mảnh trăng treo rừng thẳm

Hoặc ánh đèn khuya lều tranh

Đều hóa thành thơ. Tất cả

Thế gian muôn sự hữu tình

Ông có biệt danh Sơn Núi

Ngàn thông Phương Bối thơm hương

Vi vu tiếng thơ hòa điệu

Thấp thoáng bóng hình khói sương.

MỘT HÌNH DUNG VỀ HỌC GIẢ ĐỖ LAI THÚY

_____

Cỏ còn biếc xanh triền đê sông Đáy?

Mây trắng còn lang thang vờ xa non Tản?

Sài Sơn còn nở trắng hoa sưa?

Còn không giọng chèo trong văn vắt?

Còn không những màn rối nước rộn rã những đêm hè?

Trong máu thịt ông

Hình như phảng phất cả một vùng thần tiên cổ tích

Từ Đạo Hạnh u huyền

Phan Huy Chú thẳm sâu uyên bác

Ngang tàng đầu đội trời chân đạp đất họ Cao

Quang Dũng tài hoa ngôn từ diễm lệ

Tôi ngờ rằng

Ông lớn lên từ đó

Đằm thắm ngọt ngào một vùng Sấu, Giá

Trong lành xanh biếc xứ Đoài...

Hình như

Với ông Tất cả đều quy tụ vào Người

Như Hoa nở ra từ Đất

Bách tính, muôn dân dồn tụ vào gương - mặt - những - con - người

Tài hoa và khổ lụy

Kiêu hãnh và đa đoan

Thượng giới và phàm trần

Rạng ngời và bi đát...

Ông dựng chân dung Người Việt

Những trang văn thấm đượm tình người

Những chân trời khát vọng

Tự do và những cánh chim bay

Những chân trời trí tuệ

Dấn thân nhiều khổ lụy

Những chân trời vẫy gọi

Đánh thức trong ta những ước ao thầm lặng

Trở về bản thể

Trở về nguồn cội

Rũ bỏ xích xiềng

Rũ bỏ lạt mềm trói chặt

Rũ bỏ hời hợt những quen nhàm

Dù chưa một lần được gặp

Tôi vẫn hình dung

Người theo nết đất

Xứ Đoài mây trằng lang thang

Xứ Đoài non xanh vời vợi

Xứ Đoài ngút ngát lúa vàng

Xứ Đoài Đà Giang cuồn cuộn

Xứ Đoài sông Đáy mơ màng...

TRẦN ĐỨC THẢO

(Một hiện tượng hình như chưa được ai lí giải !)

-------

Sau Nhân Văn – Giai Phẩm

Ông gần như trở thành vô tăm tích

Một thứ lãng quên có chỉ đạo từ trên

Một thứ lãng quên hãi hùng

Một thứ lãng quên chứa chất mưu mô bóng tối

Một thứ lãng quên hăm he dọa dẫm

Một thứ lãng quên cao ngạo đê hèn

Ông gần như vô tăm tích

Người ta nhắc đến ông khe khẽ thầm thì nửa khâm phục nửa xót xa nửa ngập ngừng

Tất cả âm thầm bóng tối

Hậu Nhân văn và rồi Đổi Mới và Hậu đổi mới. Và rồi…

Tên tuổi ông gần như thành biểu tượng

Cho nỗi cùng khốn Thân Phận Con Người

Tên tuổi ông một lần nữa lại tràn ra mặt báo

Giải thưởng cao ngất vinh danh

Phận người trôi nổi lênh bênh

Phận người lênh bênh trôi nổi

Chẳng ai thấy cần sám hối

Chẳng ai thấy cần ăn năn

Chẳng ai thấy cần nói lại

Tàn tro rơi

Đàn rắn lại trườn theo

Những lời xưng tụng trái mùa lạnh và sắc

Những lời xưng tụng

Lại những lời xưng tụng

Nghe đồn ông vẫn lặng lẽ âm thầm

Hình như trở thành người khiếm thính…

Một gian nhà nhỏ hoa lệ Hà thành

Một gian nhà nhỏ Viễn đông hòn ngọc Sài thành

Một gian nhà nhỏ Paris hoa lệ

Âm thầm

Lặng lẽ

Vẫn là ông…

Thế kỉ 20 triết học bung nở trăm hoa khoe săc

Hình như ông cũng có góp một phần

Và hình như cũng đã lặng lẽ chìm giữa trăm nhà đua tiếng

Những người đồng bào của ông

Đầu trần chân đất

Chân đất và mắt toét

Đang lo tìm cách xoay hướng đình

Đang lo miếng cơm và manh áo

Hình như phẫn nỗ vô cùng

Những suy tư của ông chẳng ai cần

Những suy tư được xem là nấm độc

Lên đoạn đầu đài

Tận diệt

Đồng bào của ông đâu cần Suy tư mà chỉ cần Hành động

Đồng bào của ông. Của ông…

Nào những ai ai vẫn lớn tiếng vinh danh

Đã bao giờ đọc

“Tìm cội nguồn của ngôn ngữ và ý thức”?

Đã bao giờ!