Rừng sau mùa nắng. Lá xanh đã nhuộm sắc vàng, ngàn cây vẫn còn muốn vươn cao thêm như để che khuất gương mặt thời gian ảm đạm.
Một người, đàn bà hay đàn ông, đã qua mọi cảnh ngộ, với bao trải nghiệm đớn đau của thân phận, để về đến trạm cuối thì họ đều tồn tại một cách vững vàng như cổ thụ đến không thể giông bão nào lay đổ; riêng anh, đến như không còn rung động; và lúc không chờ đợi tìm kiếm gì nữa, cương quyết chấp nhận cuộc sống an yên trong hiu quạnh, chịu đựng vùng trời thấp xuống, thu mình giữa những mùa đông lạnh lùng, những lúc nhọc nhằn đối diện với chính mình, tự đầy đủ mà vẫn hụt hẫng thiếu vắng bởi vững vàng không có nghĩa là bất cần tất cả, không rung động không có nghĩa là hoàn toàn vô cảm dửng dưng. Mạch sống là thông điệp cho biết nó có sứ mệnh duy nhất là phải sống.
Bất chợt, một hiện diện trong mười bảy tuần lễ lay động mặt hồ yên tĩnh. Thời gian lặng đứng im. Ngày bàng hoàng trải rộng … Người đàn bà đã thanh thản đi vào đời ta, vào nhà, vào phòng, vào giường để rồi ra đi như thế. Lặng lẽ. Mặc nhiên. Chuyến taxi đó, bình thường như mọi khi, đưa nàng về, lại là chuyến cuối cùng … có thể nào đã đưa nàng qua bờ bến khác?
Tuần lễ đầu, còn e ngại, rồi từ những đồng cảm, họ dần hợp ý nhau, chuyện trò thân mật dễ dàng với những điểm có chung từ văn hóa, cười vui rộn rã khi có ý tương đồng trong từng mẩu đối thoại, từng phim ảnh, họ cùng thích những loại nhạc, thích uống rượu khi ăn bữa cùng nhau một cách tự nhiên những món người đàn bà mang đến, và đồng thời nàng cũng ngạc nhiên về hai món đặc sắc của người đàn ông : Salade trộn và ly cocktail được pha chế thiện nghệ … Tài mọn thế thôi nhưng thật sự quan trọng vì ta đã chú tâm lúc thực hiện. Những tối nàng ở lại, thời gian và không gian vương ánh hồng lan đến từ chân trời rạng rỡ … Còn trong mùa nắng, ngày như dài mãi, không ai muốn nhớ là vầng dương rồi cũng tắt. Sau đó, họ vui vẻ vào giường tiếp tục nói cười khúc khích rồi tâm sự cho đến rất khuya.
Chỉ cần gặp nhau một lần nữa, cũng đủ, để trao lại cho nàng cái áo len mỏng và sợi dây chuyền mà anh rất thích nhìn khi nó được đeo nơi chiếc cổ trắng thanh lịch mịn màng, hình chiếc lá màu bạc rơi xuống bờ ngực, trên áo lụa mềm màu đen hở cổ sâu. Toàn bộ hình ảnh đó là nét đẹp đơn sơ và quyến rũ làm anh cảm động, lúc cả hai ngồi ở terrasse một quán cà phê ... Anh sẽ có thể nói một điều tưởng chỉ giữ cho riêng mình, với người đàn bà, rằng từ hai mươi năm nay, với nàng, anh đã thật sự được sống. Sống và sẽ không thể quên. Bởi thông thường, người đàn ông sống và quên.
Người đàn bà đã để lại rất nhiều ngoài hai kỷ vật đó. Từ im lặng, ánh mắt êm ả, tiếng cười giọng nói, có lúc như ướt át nũng nịu, có lúc thanh thoát vu vơ, có khi chịu đựng nhẫn nhịn rồi lại mời mọc ân cần. Âm điệu và hương vị ái tình vương vất khắp nơi và trong chuỗi ngày đêm đó, cái gì cũng trở nên mới và đẹp và ngồ ngộ trong mắt nhìn; trong ý tưởng, điều nhỏ nào cũng có ý nghĩa, tiếng động nào cũng vui, sự tĩnh lặng mang sắc màu hạnh phúc …
Thông thường, trong lúc lách cách chuẩn bị bữa ăn, nàng hỏi han anh về công việc của tuần qua, và rất ít khi nói về sinh hoạt của mình. Trong suốt mười bảy tuần lễ ắp đầy, họ đã gần gũi thân thiết nhau lúc nào không biết từ từng điều nho nhỏ, những trao đổi ý tưởng … Có tối người đàn bà ở lại, có tối về nhà riêng, như đã cùng thỏa hiệp với nhau. Thời đại mà người ta đã đổi thay mọi quan điểm và cách sống, họ thấy đó là cách giải quyết tốt đẹp vì sự gần gũi thái quá sẽ gây ra nhiều điều không hay cho mối tương giao. Thế mà điều đáng tiếc nhất đã xảy ra.
Và cũng có những lúc, nàng ngồi lặng im nghĩ ngợi, vẻ khổ tâm, rồi buồn rũ rượi một cách bất thường. Đó là tâm thế của một người sống trong hồi tưởng. Vì tôn trọng, anh không bao giờ đặt câu hỏi nhưng cảm nhận có điều gì gần như thoáng đe dọa trong câm nín.
Một tuần trôi qua … Tại sao cô ta lại cố chấp và thiếu bao dung đến vậy? Đúng là đàn bà vụn vặt nhỏ nhen! Càu nhàu bất mãn, thở ra bực bội … Mấy ngày đầu, đã gọi điện xin lỗi trăm lần (dù anh không cảm thấy mình thật sự có lỗi hoặc cho có phạm tội chăng nữa ta cũng chỉ là con người thì cơ bản vẫn có tình cảm cũng như lý trí ); anh hứa hẹn, van nài phân giải đủ kiểu, là cả đôi bên đều nên cố thêm một tí, mỗi ngày một tí. Khi nhẫn nhịn, cố gắng nói lên đề nghị đó, anh đã cảm thấy mình biến thể, bị méo mó, lệch lạc và câu trả lời duy nhất của cô ả là tiếng cười rất nhẹ rồi sự im lặng khó hiểu mà thật ra ngay từ đầu, anh biết người đàn bà có vẻ kín đáo bí ẩn … Anh đã ngừng ở những thắc mắc vì niềm riêng của một người là kho báu vùi chôn nhưng trái lại, anh đã mở lòng, nói cho nàng nghe về chuyện của mình.
Bỗng thấy nóng mặt vì hổ thẹn nhớ lại cái tin nhắn cuối, vì ngông cuồng đã có thái độ thiếu trưởng thành như đứa trẻ con, dọa dẫm là chán đời, muốn chết, sẽ bỏ hết công việc, và sẽ tự vận, adieu luôn một lần mấy người lèo tèo còn lại quanh mình, cho gọn, cho xong … thế mà sau đó người đàn bà vẫn không trả lời. (Anh vốn ghét thậm tệ cách nhắn tin, dù có tiện lợi, hoặc có thể tùy lúc tùy việc nhưng không phải bất cứ việc gì, nhất là dùng trong tình huống này … Một thằng không dám gọi điện nói thẳng là một thằng hèn, vì nói, và nói tướng lên rằng tôi quyết định ra đi vĩnh viễn bằng cách của mình, có nghĩa ta là người hùng can đảm, và người kia sẽ phải trả lời, một tiếng cũng được nhưng phải ý kiến gì đấy). Do dự mãi để rốt cuộc, đã chọn phương án nghiến răng chịu làm kẻ hèn, bèn nhắn tin, bởi thà hèn còn hơn nhục vì biết đâu, nếu gọi, ta sẽ òa khóc tức tưởi sau khi dốc hết can đảm nói lời đe dọa? Thì quả là nhục nhã! Thà chết còn hơn là mất danh dự theo kiểu đó.
Và có lẽ khi đọc, nàng đã cười thầm, bĩu môi với ý nhạo báng đắng cay, rằng muốn chết thật sự thì phải hành động kín đáo im lìm thay vì tuyên bố vênh vang, thêm ý nghĩ giỏi thì cứ thử chết xem sao! Chết rất khó mà cũng có thể thật dễ dàng, chỉ có điều, ít khi con người có khả năng quyết định vì sự phán xét cuối cùng phải thuộc về Thượng Đế. Nhưng từ khi ông nội mất đi, ta như trẻ mồ côi lạc hướng, mỗi người thân ra đi là tinh thần sụp đổ thêm một tầng; rồi thời đại suy tàn và loài người vô tâm cũng là nguyên nhân khiến ta đã từng thật sự muốn tự vận, để thoát mọi nhục hình.
Dù ôm ấp nỗi niềm được tỏ lộ với ai về nỗi khổ đời riêng thay vì kể lể với bác sĩ tâm lý nào đó, anh có cảm giác sẽ phản bội mình một cách bi thảm. Một người duy nhất biết chuyện hơn ai hết là Ali, nhưng với hắn, chỉ là phiên bản chung. Đàn ông không thích khai quật, đào bươi, lẩn quẩn, rỉ rả tâm sự ngày này qua ngày khác với nhau như phụ nữ. Đàn ông nói cho nhau biết tình hình sự thể là như thế. Một vài câu hỏi. Một vài chi tiết. Một chút trầm ngâm. Cái nhìn thông hiểu cho nhau. Rồi thôi. Im lặng. Những xúc cảm mỗi người phải tự xử. Những tâm trạng mỗi người phải ôm giữ.
Người đàn bà đó, với niềm khát sống và yêu đời hé lộ qua vẻ liều lĩnh đam mê, có lúc ngập ngừng, dè dặt, hoài nghi, có khi cam chịu, có khi lạc lõng … Dường như dĩ vãng là cõi mù sương, là những trang đời chập chùng rừng thẳm. Anh thường bắt gặp ánh mắt u uẩn nhìn vào khoảng không, chợt bừng sáng, rồi lại phiêu lạc vào thế giới nào xa xăm ; nụ cười ngại ngùng, có khi buồn rầu có khi trống vắng, có lúc trẻ thơ vô tình vô tội.
Đó là trạng thái người phụ nữ sống trong hồi tưởng dù nàng vẫn nói sống là hôm nay, là lúc này đây, ngay bây giờ, những rung cảm là sự thật rõ rệt nhất, hôm qua đã xong, ngày mai chưa đến, điều vô giá là hiện tại, giây phút này.
Từ tính tò mò, muốn biết mọi thứ mọi điều, đã nhiều lần, nàng hỏi thêm mãi về đời quá khứ của anh. Và không ngần ngại, anh đã nói rất nhiều về ông nội mình, về đời quân ngũ và những tháng năm khó khổ trong thời đại đau thương hai trận thế chiến, tinh thần tàn phế hơn thân thể … Từ tâm lý gia truyền, anh đã thấm nhập mọi tâm trạng khi đã luôn gần gũi và nghe chuyện kể từ trải nghiệm sống của ông nội, đã là chuyện của anh.
Cho đến những giờ phút cuối của ông nội.
Anh đã nói về thảm kịch của gia đình riêng, về cái chết của người vợ cách đây hai mươi năm.
Ngoài ra, những người khác trong gia đình, đã ra đi với tính cách bình thường; và những người còn lại, rất ít : người em thua anh cả gần chục tuổi và đứa con trai.
Sau cùng, lúc này, khi kiểm điểm lại, anh phát hiện không biết gì về người đàn bà và ngược lại, nàng đã rõ tất cả về mình.
Suốt một ngày hôm đó anh đã uống hơi nhiều, từ buổi trưa làm barbecue, kéo dài đến gần chiều khi tụ tập với gia đình người em trai và đám bạn chung … Sau đó, lúc chiều tối, anh tự thưởng thêm cho mình hai cốc Rhum và có thể đã say như người ta vẫn cần uống để có thêm can đảm.
Như đã trèo lên chót vót đỉnh cao, không thể đứng mãi trên ấy, khi sắp mất thăng bằng, người ta phải đi xuống. Đến một lúc nào đó, ta không còn muốn che đậy gì nữa, ta muốn nói hết với một ai. Nhưng tại sao lại là người đàn bà này? Ta không biết cũng như không thể biết.
Nghe kẻ say nói lên sự thật, không biết hãi sợ là gì … Im lặng một phút, nhíu mắt nhìn anh, rồi người đàn bà càng lúc càng muốn biết thêm, chính xác hơn, thi thoảng, ngắt lời anh bằng một câu hỏi. Và cuối cùng, nàng đã biết tất cả.
Sau những ngày tháng gần gũi ông nội, hết lòng chăm lo cho ông bệnh nặng, nhập viện rồi lại xuất viện bao lần; đến lúc không còn muốn nhìn thấy ông phải tiếp tục chịu đựng thêm đau đớn một cách phi lý, anh đã cố ý đặt những hộp thuốc ngủ ở một nơi mà ông nội nhìn thấy và lấy được dễ dàng …
Có gì đâu, ta chỉ muốn giúp ông nội ra đi sớm để tránh được sự hành hạ đọa đày của bệnh hoạn.
Trên tất cả, vẫn là cơn ác mộng về cái chết của người vợ, một phụ nữ đẹp và hiền, thể chất yếu đuối mà anh yêu quý nâng niu. Yêu nhau rồi lấy nhau từ rất trẻ, họ có cuộc sống đơn giản, êm đềm hạnh phúc với một con trai.
Đã có thói quen mỗi chiều đi làm về, anh ghé quán Ali để thư giãn một chút, chiều nay đã hẹn với vợ sẽ về sớm để đưa nàng đi bác sĩ, đáng lẽ từ nhà ga là phải về thẳng nhà ngay để đi bằng xe … Vì đến phòng mạch của ông bác sĩ già khó tính chữa bệnh tim thì luôn phải đúng giờ nhưng anh lại vẫn muốn ghé đến Ali …
Về đến nhà, chỉ trễ đến hơn nửa tiếng, phát hiện trong nỗi kinh hoàng : Thấy chồng mãi chưa về, người vợ lo sửa soạn để tự đi cho kịp giờ, vì vội vàng, nàng đã trượt ngã trong phòng tắm, đầu đập mạnh xuống sàn và nằm dài bất tỉnh.
Đáng lẽ gọi ngay cấp cứu, anh đã lưỡng lự và đến gần nửa tiếng sau mới hành động? Không! Có gì đâu …
Tại sao? Theo anh, tình trạng đó dù được cứu sống, người vợ cũng sẽ trở thành tàn phế nặng nên anh đã phải lựa chọn một cách chớp nhoáng, phải quyết định trong vài giây đồng hồ rằng đó là một giải thoát.
Trong những năm sau đó, anh đã luôn phải trốn tránh ánh mắt oán hờn buộc tội của con trai, mồ côi mẹ vào tuổi mười lăm, dù nó chỉ biết nửa sự thật, chỉ hiểu là do anh đã về muộn, phần còn lại, nó không thể đoán … Cho đến gần đây, trưởng thành, có vợ, nỗi đau trong nó nguôi khuây rồi biến lặn, quan hệ giữa hai cha con đã tốt đẹp hơn, nhưng về phía anh, vẫn còn là vết thương sâu từ tội lỗi. Và anh đã luôn chỉ gặp nó một cách rất chừng mực dù cõi lòng như sóng dạt dào mỗi khi nó gọi, hẹn với người bố khốn khổ để gặp nhau khoảng hai tiếng đồng hồ, một bữa ăn trưa.
Người đàn bà chết lặng, sửng sốt kinh hoàng tột độ, hai mắt mở lớn, đôi môi run cùng những ngón tay bấu vào mép bàn rồi nỗi thất vọng ngập trong cái nhìn tối lại, nàng ấp úng, nói không thành tiếng rằng anh không có quyền hành xử như thế. Đáng lẽ … đáng lẽ …
Như không hề say. Anh đã nói. Bình thản ôn tồn. Như kể một câu chuyện đã đọc hay đã nghe ở đâu đó, không liên hệ gì đến mình. Anh nói cho xong. Cho hết. Rồi thôi. Không muốn nhìn nhận cũng như không cần tự bào chữa. Vì bất cứ điều gì cũng là cách tự xúc phạm, cũng là một cách tự thú trong đắng cay, dằn vặt; những gì anh đã cưu mang từ hai mươi năm. Có những lúc anh cảm thấy mình đầy tội lỗi. Có những lúc anh cảm thấy mình hoàn toàn vô tội.
Về phần Ali, sau đó, hắn đã có lòng giúp anh và can đảm trả lời với cảnh sát, như nhân chứng duy nhất, rằng anh đã ở lại quán của hắn đến hơn một giờ đồng hồ … Có nghĩa là ngay lúc về đến nhà, anh đã không hề do dự, gọi gấp xe cấp cứu nhưng quá muộn.
Cuối cùng, anh đã thêm một điều từ cảm nhận chân thật về giây phút đầu tiên nhìn thấy người đàn bà đi lạc trong rừng. Rừng qua mùa nắng. Rừng mờ hơi sương. Ảo giác. Anh đã thấy đó là người vợ thấp thoáng trong vóc dáng yêu ma, nụ cười mênh mang, những ngón tay thanh và nhỏ tháo chiếc trâm cài cho làn tóc đổ xuống bên vai … Armainvilliers, nơi có những lá cành tồn tại với bụi tro hài cốt của những người thân mà anh đã tung rải. Rừng của những linh hồn quên lãng.
Người đàn bà quay sang, nhìn sững anh một lúc lâu rồi ánh mắt tối lại, dưới đèn mờ, đầu váng vất nhưng anh vừa thấy trong ánh mắt thảng thốt đó một điều gì vừa giãy chết … Rồi bối rối, không biết phải nói gì, vẻ đau đớn như chợt hiểu rằng người đàn ông đã không thể yêu mình, cũng như không thể yêu ai khác, không một phụ nữ nào khác. Nàng cúi xuống, những ngón tay xoắn lại với nhau, gương mặt trầm xuống, dịu đi, cố giữ bình tĩnh nhưng đó không phải là tín hiệu lành; anh mơ hồ cảm nhận …
Sau cùng, im lặng của nàng là đã hiểu sự thật, trong cảm giác đã nhầm lẫn, bị phản bội, lường gạt rồi buồn tủi khi mường tượng thêm rằng hai mươi năm sau, người vợ vẫn hiện diện trong tâm tưởng anh, vẫn quẩn quanh lãng đãng bên chồng.
Người đàn ông cảm nhận tình yêu của nàng mãnh liệt đến có thể chấp nhận tất cả, dù anh thật sự là kẻ giết người mà vẫn khao khát yêu thương, nhưng sự thể này lại cho nàng hiểu mình không có chỗ đứng nào trong tim anh. Không gì cả.
Tại sao lại cần nói thêm một điều vô nghĩa rằng có thể chỉ một phần con người của anh đã chết. Chỉ một phần thôi.
Người đàn bà vẫn im lặng, nụ cười xanh xao buồn bã, như không muốn tin gì nữa. Anh bình thản nhìn con nhện nhỏ màu xám giăng tơ trong một góc, trên trần nhà, cảm thấu nỗi đau của nàng … Riêng cho mình, anh thấy lòng nhẹ hẫng, như kẻ lang thang trên lộ trình dằng dặc với hành trang quá tải, chợt nhìn thấy một nơi chốn để đặt gánh nặng xuống. Để dừng chân.
Rồi cả hai như không còn gì để nói với nhau cho đến lúc người đàn ông nằm dài ra giường, cơn buồn ngủ nặng nề đè mí mắt, anh thiếp đi … cho đến tảng sáng, thức giấc đột ngột và hoảng hốt cảm nhận ngay điều bất thường, một đổi khác ghê gớm là hiện tại này, chỉ còn mình anh trơ trọi trong mênh mông …
Ngày lên cho nắng sáng lung linh nhảy múa trên từng cành lá ngoài khung cửa … Anh bật dậy trừng mắt nhìn vào khoảng không, chưa kịp nhớ chuyện gì chính xác đã cảm thức được sự thật của hiện tại.
Người đàn bà đã bỏ đi trong đêm.
(Còn tiếp)
