NGUYỄN KHẮC TRƯỜNG

(Chiều nay loăng quăng vào mấy xã phía tây thành phố, nơi có mấy cái nghĩa địa cực lớn, xưa thuộc đất Đồng Hỉ, chợt nhớ tiểu thuyết MẢNH ĐẤT LẮM NGƯỜI NHIỀU MA…)

--------

Mảnh đất nào lắm người nhiều ma?

Lắm ma nhiều người là những mảnh đất nào?

Hỏi Trời cao, im lặng!

Hỏi Đất dày, lặng im!

Người ma ma người lẫn lộn

Những thây ma sống những linh hồn thì chết

Mảnh đất cỗi cằn mảnh đất tuyệt tự vô sinh

Những ma người nở ra nhung nhúc

Những người ma tranh đoạt chỗ nằm

Những người ma tranh chiếm đất

Những người ma tranh chiếm chỗ ngồi

Những thây ma sống mặt nát nhau u ám

Những linh hồn tơi tả như tro tàn vàng mã bay bay bay

Trong bóng chiều nhập nhoạng

Mộ địa nhi nhúc lấn dần nơi người sống

Những nếp nhà còi cọc oằn mình cùng mưa nắng

Oằn mình cùng thế sự nổi chìm hầm hập hơi người ngột ngạt

Những tranh đoạt

Những đấu tố

Những đả đảo

Những uất nghẹn

Những trợn trừng chết không nhắm mắt

Những sợi dây oan nghiệt

Những độc dược âm thầm

Đất hung hiểm

Người cùng đường tuyệt lộ

Hoàng hôn hấp hối cơn mê

Mảnh đất lòng người tan nát…

Những trang văn trang đời sẫm một màu u ẩn

Quỷ khóc thần sầu, những trang văn

Bao giờ cho đến mùa xuân

Để đất được nở hoa?

Để đất được nhú mầm?

Bao giờ cho đến Mùa Người

Để trẻ được oa oa khóc

Để tái sinh niềm vui

Bao giờ?

Hay không bao giờ nữa?

Trời ơi!

 BẢO NINH

(NỖI BUỒN CHIẾN TRANH tôi đọc  ngay khi nó ra đời. Rất nhiều ồn ào. Rất nhiều tranh luận. Và hình như vẫn chưa hết. Nặng nề những dòng chữ. Ám ảnh những dòng chữ. Buồn đến mức khiến tôi trở thành như lì ra…Dạo này nhiều người lại nhắc đến Bảo Ninh! Tôi cũng bị cuốn theo. Văn chương vô mệnh luôn đem đến cho người đọc những thao thức dài dài…)

----------

Sao ta lại không chết như cả triệu người

Đã chết ngoài chiến địa, đã chết đau chết đói chết vì sốt rét trên những ngả đường hành quân giữa mùa mưa ngút trời giữa mùa khô tàn khốc?

Sao ta lại không chết trên những đại lộ kinh hoàng?

Sao ta lại không chết vì một mảnh bom mù lòa? Vì một con rắn lục hiểm ác?

Sao ta lại không chết…?

Không chết tất nhiên sẽ trở về

Trở về, trở về, trở về…

Sao ta không chịu huynh hoang lớn giọng?

Sao ta lại cứ lặng im âm thầm như tảng đá?

Sao ta không chịu bỏ nơi thị thành ồn ào đang nhuốm màu loạn đả

Nơi những kẻ trở về chuẩn bị kĩ càng cho vở diễn…

Những cuộc duyệt binh hào hùng!

Những huân huy chương hào nhoáng!

Những tấn phong đầy ắp tinh thần toan tính

Những tráng ca, những bức tranh khổ lớn, những văn chương kịch cọt ăm ắp những kể lể

Nơi phố thị mặt tiền âm thầm chuẩn bị

Cho những cuộc giao thương lạnh lùng

Chiến tranh dần dần biến dạng mang sắc màu toan tính sắp đặt

Những trang sử thực dụng Bắt đầu…

Người lính trở về mang theo nỗi buồn dai dẳng

Nỗi buồn hình như không ai sẻ chia

Nỗi buồn muốn vẽ thành tranh?

Tất cả chỉ có vài mảnh giấy

Nỗi buồn muốn viết thành chữ

Ai in? Ai đọc? Khi nhà nhà trệu trạo hạt bo bo

Nỗi buồn không thể biến người trở về thành đá

Nỗi buồn không lắng trong đêm sâu

Nỗi buồn dằng dai mang sắc màu hư vô…

Người lính trở về

Ẩn thân ngôi nhà nhỏ

Tìm chút lặng yên và bất lực

Tiếng đạn bom vẫn dội về

Tiếng nức nở góa phụ dội về

Tiếng thầm thì tuyệt vọng của những người sắp chết vẫn dội về…

Tiếng gió hun hút rừng sâu hoang vắng vẫn dội về

Ngôi nhà nhỏ buồn thảm như nấm mộ

Những bản thảo bị đốt

Những phác thảo bị đốt

Những trang nhật kí bị đốt

Những bức thư bị đốt

Tro tàn xám bay trong ánh hoàng hôn lạnh

Không hóa thành kim cương

Không hóa thành lệ trong

Không hóa thành…

Tro tàn bay trong ánh hoàng hôn đỏ sẫm

Tro tàn bay

Tro tàn bay

Tro tàn bay…

SIGMUND FREUD

( Một tên tuổi khiến cả Nhân loại bần thần ngơ ngác…)

-------------

Ông làm đổ vỡ niềm tin vào Lí Trí Con Người

Ông hủy diệt niềm tin vao Trí tuệ

Ông gióng hồi chuông báo động

Tiến hóa luận chỉ là trò chơi của những người rảnh rỗi

Nền Văn minh Nhân loại vỡ vụn. Ông đã làm, một mình ông

Nhân loại ngơ ngác trước vô vàn những bí ẩn thẳm sâu mù mờ đui điếc

Những sức mạnh như quỷ như quái như ma như mãnh

Bản năng Tích lũy

Bản năng Đầu đàn

Bản năng Xâm hại

Vô thức Cá nhân

Vô thức Cộng đồng

Những chấn thương từ thủa ấu thơ

Những điên cuồng rồ dại

Cả loài người tích tụ muôn vàn chứng tật chỉ chờ dịp hung hãn bung ra

Cõi Nhân gian những cuộc chiến không ngừng không nghỉ

Cõi Nhân gian đầy ắp những trả đũa những hận thù

Cõi Nhân gian mờ mịt khốc hại

Tội ác di truyền, tội ác chất chồng như non như núi

Đằng sau những sắc màu lộng lẫy văn minh

Là Xâm hại

Là Tấn công

Là xả trút Hận thù

Là Bung phá

Là Quái vật thoát khỏi âm u địa ngục mặc sức tung hoành

Thế giới Loài người đượm sắc màu Thông khổ

Hằn in trên tất cả mọi Diễn ngôn

Bằng Lời, bằng Sắc màu, bằng Đường nét, bằng Thanh âm

Bằng ú ớ cơn mê cuồng di dại…

Một thế giới âm u bắt đầu từ ngày ông cầm bút

Một trăm năm trôi qua

Sừng sững hiện hình…

Mặc cho những ai ai cố gắng vùi chôn

Sừng sững SIGMUND FREUD.

TRẦN ĐỨC THẢO

(Một hiện tượng hình như chưa được ai lí giải !)

-------

Sau Nhân Văn – Giai Phẩm

Ông gần như trở thành vô tăm tích

Một thứ lãng quên có chỉ đạo từ trên

Một thứ lãng quên hãi hùng

Một thứ lãng quên chứa chất mưu mô bóng tối

Một thứ lãng quên hăm he dọa dẫm

Một thứ lãng quên cao ngạo đê hèn

Ông gần như vô tăm tích

Người ta nhắc đến ông khe khẽ thầm thì nửa khâm phục nửa xót xa nửa ngập ngừng

Tất cả âm thầm bóng tối

Hậu Nhân văn và rồi Đổi Mới và Hậu đổi mới. Và rồi…

Tên tuổi ông gần như thành biểu tượng

Cho nỗi cùng khốn Thân Phận Con Người

Tên tuổi ông một lần nữa lại tràn ra mặt báo

Giải thưởng cao ngất vinh danh

Phận người trôi nổi lênh bênh

Phận người lênh bênh trôi nổi

Chẳng ai thấy cần sám hối

Chẳng ai thấy cần ăn năn

Chẳng ai thấy cần nói lại

Tàn tro rơi

Đàn rắn lại trườn theo

Những lời xưng tụng trái mùa lạnh và sắc

Những lời xưng tụng

Lại những lời xưng tụng

Nghe đồn ông vẫn lặng lẽ âm thầm

Hình như trở thành người khiếm thính…

Một gian nhà nhỏ hoa lệ Hà thành

Một gian nhà nhỏ Viễn đông hòn ngọc Sài thành

Một gian nhà nhỏ Paris hoa lệ

Âm thầm

Lặng lẽ

Vẫn là ông…

Thế kỉ 20 triết học bung nở trăm hoa khoe săc

Hình như ông cũng có góp một phần

Và hình như cũng đã lặng lẽ chìm giữa trăm nhà đua tiếng

Những người đồng bào của ông

Đầu trần chân đất

Chân đất và mắt toét

Đang lo tìm cách xoay hướng đình

Đang lo miếng cơm và manh áo

Hình như phẫn nỗ vô cùng

Những suy tư của ông chẳng ai cần

Những suy tư được xem là nấm độc

Lên đoạn đầu đài

Tận diệt

Đồng bào của ông đâu cần Suy tư mà chỉ cần Hành động

Đồng bào của ông. Của ông…

Nào những ai ai vẫn lớn tiếng vinh danh

Đã bao giờ đọc

“Tìm cội nguồn của ngôn ngữ và ý thức”?

Đã bao giờ!